علی جنادله؛ مریم رهنما
چکیده
افزایش مصرف رسانههای نوین توجه پژوهشگران در خصوص رابطه این فناوریها با ابعاد مختلف زندگی روزمره را به خود جلب کرده است. در این میان دیدگاههای متضادی در خصوص دلالتهای فناوریهای نوین رسانهای ...
بیشتر
افزایش مصرف رسانههای نوین توجه پژوهشگران در خصوص رابطه این فناوریها با ابعاد مختلف زندگی روزمره را به خود جلب کرده است. در این میان دیدگاههای متضادی در خصوص دلالتهای فناوریهای نوین رسانهای در ارتباط با خانوادهها مطرحشده است. در جامعه ما نیز مصرف رو به رشد رسانههای نوین، زمینهساز مطالعات قابلتوجهی در خصوص تأثیر این رسانهها بر خانوادهها شده است. ما در این مقاله، دیدگاههای مختلف مربوط به تأثیر رسانههای نوین بر خانواده را ذیل سه رویکرد آسیبشناختی؛ تأثیرات ایجابی؛ و پیچیدگی تأثیرات صورتبندی کردهایم و بر همین اساس مقالات منتشرشده طی دهه اخیر (1395-1385) را مورد بررسی قرار دادهایم. روش تحقیق در این مقاله فرا تحلیل میباشد و مقالات در ابعاد مختلف رویکرد نظری، روش، متغیرهای تحقیق و یافتههای تحقیق مورد بررسی قرار گرفتند. یافتهها نشان میدهد که در بیشتر این مقالات رویکرد آسیبشناختی حاکم بوده و رسانههای نوین، بهعنوان رسانههایی آسیبزا بازنمایی شدهاند. همچنین علاوه بر بیتوجهی به تأثیرات مثبت این رسانهها، پیچیدگی تأثیرات رسانههای نوین و همچنین نقش متغیرها و عوامل میانجی و نقش خانوادهها در پذیرش یا عدم پذیرش این رسانهها و کنترل تأثیرات آنها نادیده گرفتهشده است. بر همین اساس با نگاهی مبتنی بر جبرگرایی تکنولوژیک، تصویری منفعلانه از خانواده در مواجهه با این رسانهها ترسیمشده است. در نهایت بر اساس این یافتهها پیشنهادهایی در خصوص بهکارگیری نظریات موضوعی بهویژه نظریههای حوزه مطالعات خانواده، روشهای ترکیبی، انجام مطالعات طولی و توجه جدی به مکانیزمهای تأثیرگذاری و متغیرهای میانجی جهت فهم و تبیین بهتر رابطه متقابل رسانههای نوین و ابعاد مختلف خانواده ارائهشدهاند.
