مطالعات رسانه‌های نوین

مطالعه شیوه های ارتباط هواداران زن با سوییت هوم بلاگرهای اینستاگرام

سمیه شالچی؛ فاطمه نوروزی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 بهمن 1403

https://doi.org/10.22054/nms.2025.79338.1694

چکیده

در این پژوهش توجه ما به طور ویژه بر هواداران زن و مخاطبان سوییت هوم بلاگرهای اینستاگرامی بوده است، نخست به این پرسش پرداختیم که رابطه ی بین سوییت هوم بلاگر و هوادار توسط هوادار چگونه تعریف می شود؟ سپس ... بیشتر در این پژوهش توجه ما به طور ویژه بر هواداران زن و مخاطبان سوییت هوم بلاگرهای اینستاگرامی بوده است، نخست به این پرسش پرداختیم که رابطه ی بین سوییت هوم بلاگر و هوادار توسط هوادار چگونه تعریف می شود؟ سپس محتوای صفحه در نگاه هوادار چگونه درک و فهم می شود؟ در این پژوهش از روش کیفی بهره جستیم و با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختار یافته با 21 نفر از زنانی که مخاطبان فعال پنج صفحه ی سوییت هوم اینستاگرامی بودند، به گفتگو نشستیم. با کمک تحلیل تماتیک داده های حاصل شده به پنج تم اصلی رسیدیم. در اولین تم به وجود نوعی بی اعتمادی گاهی عمیق نسبت به محتوایی که بلاگر تولید می کند دست یافتیم. در تم های بعدی در رابطه با بلاگر هواداران ، به تاثیر حضور هوادران بر روند تولید محتوای بلاگرها و قدرت پنهان آن‌ها در جهت دهی به مسیر صفحات سوییت هوم پرداختیم. به طوریکه که مخاطب خود را عضوی از یک خانواده ی بزرگ تر بداند. نتایج نشان گر این بود که هواداران سوییت هوم بلاگرها، کنشگرانی تاثیرگذار و آگاه اند، و به نقششان در میدان مورد نظر کم و بیش اشراف دارند. این حقیقت استخراج شد که هوادار و مخاطب کنونی، پذیرای هر نوع از محتوای تولید شده نیست، بلکه به صورت پنهان، یک رابطه ی دو سویه با بلاگر دارد، و حتی آمرانه محتوایی که می خواهد را مطالبه می کند

مشاهده مقاله

مطالعه ساختار و روند انتشار محتواهای مرتبط با هویت جنسی در توییتر (ایکس) فارسی

میلاد عبداللهی؛ سبحان یحیائی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 اردیبهشت 1404

https://doi.org/10.22054/nms.2025.83405.1787

چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی شبکه‌های ارتباطی شکل گرفته در ارتباط با هویت جنسی و روندانتشار محتواهای مرتبط با هویت جنسی در شبکه اجتماعی توییتر در بازه زمانی 1 فروردین 1402 تا 19 مرداد 1403 طراحی و اجرا شده است. ... بیشتر این پژوهش با هدف شناسایی شبکه‌های ارتباطی شکل گرفته در ارتباط با هویت جنسی و روندانتشار محتواهای مرتبط با هویت جنسی در شبکه اجتماعی توییتر در بازه زمانی 1 فروردین 1402 تا 19 مرداد 1403 طراحی و اجرا شده است. برای دستیابی به اهداف پژوهش، از دو روش تحلیل کلان داده با استفاده از نرم‌افزار بصری‌سازی گفی و روندپژوهی استفاده شده است که نتایج این دو روش تعداد 78 خوشه شناسایی شده است و نشان می‌دهد داده‌ها دارای 9361 نود، 11454 یال، ماژولاریتی مقدار 0.858 بوده است. همچنین در روش روندپژوهی در بازه زمانی مشخص شده 9 موج رسانه‌ای شناسایی شد. نظریه‌ای که برای تحلیل یافته‌ها مورد استفاده قرار گرفته است، نظریه جامعه شبکه‌ای مانوئل کاستلز بوده است و بر اساس گفته کاستلز در این باره در نظریه جامعه شبکه‌ای می‌توان گفت که شبکه‌ی اجتماعی توییتر، بستر را برای شکل‌گیری فضای جدید برای بازنمایی خود گروه‌های اقلیت جنسی ایجاد کرده است و با استفاده از این بستر، اقلیت-های جنسی جامعه‌های کوچک و هم‌فکر را به وجود آورده‌اند تا با استفاده از آن به بازنمایی و انتشار تجربیات خود بپردازند. این امر موجب می‌شود که از مرکز فاصله بگیرند و به وسیله‌ی برقراری ارتباط در فضای دیجیتال با دیگر کاربران متصل شوند و شبکه‌هایی را بر اساس علاق و باورهای خود تشکیل دهند و در جوامع کوچک تشکیل شده از هنجارهای غالب در جامعه دور شوند و در بستری با امنیت بیشتر به بازنمایی خود بپردازند.

مشاهده مقاله

عوامل مرتبط در فراگیری محتوای ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی از دیدگاه کارشناسان: مورد مطالعه پلتفرم ایرانی روبیکا

محمد خضری مقدم؛ علی اصغر کیا؛ محسن مسعودیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 تیر 1404

https://doi.org/10.22054/nms.2025.80131.1715

چکیده

با پیشرفت فناوری و گسترش استفاده از اینترنت، رسانه‌های اجتماعی به یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتباطی تبدیل شده‌اند. این پلتفرم‌ها مانند فیس‌بوک، توییتر و یوتیوب به عنوان شبکه‌های خارجی و روبیکا، ایتا ... بیشتر با پیشرفت فناوری و گسترش استفاده از اینترنت، رسانه‌های اجتماعی به یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتباطی تبدیل شده‌اند. این پلتفرم‌ها مانند فیس‌بوک، توییتر و یوتیوب به عنوان شبکه‌های خارجی و روبیکا، ایتا و آپارات به عنوان شبکه‌های داخلی، جایگاه ویژه‌ای در زندگی روزمره دارند و به محلی برای ارتباط با دیگران، اشتراک‌گذاری تجربیات و انتشار محتواهای مختلف بدل شده‌اند. این پژوهش به شناسایی عواملی می‌پردازد که در وایرال شدن محتواها در شبکه‌های اجتماعی موثر هستند. عواملی چون ارزش محتوا، هوشمندی الگوریتم‌ها، تعامل و سلایق کاربران که نقش مهمی در این فرآیند دارند. در فصل پنجم، تأکید ویژه‌ای بر نقش بی‌بدیل الگوریتم‌ها و محتوای با کیفیت به عنوان سرچشمه هر محتوای وایرال شده، شده است. تولید محتوا لازم نیست حتماً هزینه‌بر باشد؛ بلکه کافی است که مورد پسند کاربران قرار گیرد تا الگوریتم‌ها برای افزایش مصرف کاربران، در راستای وایرال شدن آن تلاش کنند.در پایان، فرایند وایرال شدن محتوا به پرواز پرنده‌ای تشبیه شده است که یک بال آن محتوای با کیفیت و بال دیگر توان الگوریتم است. شرایط جامعه نیز همچون شرایط جوی است که می‌تواند تأثیرگذار بر پرواز باشد. این پژوهش با انجام مصاحبه‌های عمقی با ۱۲ متخصص و استفاده از منابع خارجی و داخلی، به بررسی و ارائه راهکارهایی برای تولیدکنندگان و استفاده‌کنندگان از شبکه‌های اجتماعی پرداخته است.

تیپولوژی زیبایی شناختی محتوای دیداری بلاگرهای روزمره اینستاگرامی (مورد مطالعه: سپیده بزمی پور )

فاطمه منتظری هدشی؛ احسان شاه قاسمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 آبان 1404

https://doi.org/10.22054/nms.2025.79307.1693

چکیده

مقاله حاضر به تیپولوژی زیبایی شناختی محتواهای بصری تولید شده توسط یکی از بلاگرهای روزمره معروف اینستاگرامی می پردازد. بلاگرهای روزمره به بلاگرهایی گفته می شود که در شبکه اجتماعی اینستاگرام به صورت روزانه ... بیشتر

مشاهده مقاله

تدوین بسته آموزشی مدیریت رفتار در فضای مجازی و اثربخشی آن بر سلامت روان و خودتنظیمی تحصیلی

فریده ابراهیمی؛ اسماعیل سعدی پور؛ بیتا نصراللهی؛ حسن اسدزاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 آذر 1404

https://doi.org/10.22054/nms.2025.86481.1854

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، تدوین بسته آموزشی مدیریت رفتار در فضای مجازی و اثربخشی آن بر سلامت روانی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان دختر متوسطه شهر تهران بود. در مرحله اول، بسته آموزشی با استفاده از روش کتابخانه‌ای ... بیشتر هدف اصلی این پژوهش، تدوین بسته آموزشی مدیریت رفتار در فضای مجازی و اثربخشی آن بر سلامت روانی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان دختر متوسطه شهر تهران بود. در مرحله اول، بسته آموزشی با استفاده از روش کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای متون علمی تدوین گردید. سپس با بهره‌گیری از نظرات متخصصان روان‌شناسی، روان‌شناسی تربیتی و مدیریت رسانه، روایی محتوایی آن از طریق شاخص نسبت روایی محتوایی (CVR) بررسی شد و نتایج نشان داد که تمامی سرفصل‌ها و محتوای تدوین‌شده، روایی کافی را دارا بوده و از نظر علمی و کاربردی، موردتأیید متخصصان قرار گرفت. در مرحله دوم، با استفاده از طرح پژوهشی آزمایشی (پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل) و تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر، اثربخشی بسته آموزشی در متغیرهای پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که: سلامت روان دانش‌آموزانی که آموزش مدیریت رفتار در فضای مجازی را دریافت کرده‌اند، نسبت به گروه کنترل، به طور معناداری بهبود یافته است. همچنین خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل به طور معناداری افزایش یافته است. این یافته‌ها نشان می‌دهند که با توجه به نقش شبکه‌های اجتماعی در افزایش استرس، اضطراب و حواس‌پرتی دانش‌آموزان، آموزش مدیریت صحیح رفتار در فضای مجازی برای ارتقای سلامت روان آنها ضروری است. ضمن آنکه ارتقای مهارت‌های برنامه‌ریزی، مدیریت زمان و کنترل عوامل مزاحم دیجیتال، موجب بهبود خودتنظیمی تحصیلی می‌شود. اگرچه بسته آموزشی مدیریت رفتار در فضای مجازی روی هر دو متغیر وابسته اثرگذار بوده است، بااین‌حال، اندازه اثر محاسبه شده نشان داد که بیشترین تأثیر بر خودتنظیمی تحصیلی و بعد سلامت روان بوده است.

مشاهده مقاله

شناسایی انگیزه کاربرانِ خودجلوه‌گر به‌وسیله‌ی حجاب در فضای اینستاگرام – مورد مطالعه حجاب‌اساتیلیست ها و بلاگرهای خانه‌داری

محسن مسعودیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 بهمن 1404

https://doi.org/10.22054/nms.2026.83703.1799

چکیده

پدیده خودجلوه‌گری با حجاب در فضای اینستاگرام، یکی از تناقضات جدید در هویت‌یابی دیجیتال در جوامع اسلامی محسوب می‌شود. برخی کاربران از حجاب، نه‌تنها به‌عنوان نمادی دینی، بلکه به‌عنوان ابزاری برای ... بیشتر پدیده خودجلوه‌گری با حجاب در فضای اینستاگرام، یکی از تناقضات جدید در هویت‌یابی دیجیتال در جوامع اسلامی محسوب می‌شود. برخی کاربران از حجاب، نه‌تنها به‌عنوان نمادی دینی، بلکه به‌عنوان ابزاری برای جلب توجه، تبلیغات و کسب درآمد استفاده می‌کنند. این پژوهش با رویکرد کیفی و استفاده از تحلیل تماتیک، به بررسی انگیزه‌های کاربران محجبه خودجلوه‌گر در اینستاگرام پرداخته است. داده‌ها از طریق ۲۵ مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته با کاربران فعال در حوزه “حجاب استایلینگ” و “بلاگری سبک زندگی” گردآوری شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که چهار انگیزه اصلی در این پدیده نقش دارند:۱) انگیزه‌های اقتصادی: کسب درآمد از تبلیغات، افزایش فالوور و همکاری با برندهای مرتبط با حجاب.۲) انگیزه‌های اجتماعی: جلب توجه، کسب تأیید اجتماعی، و ایجاد هویت دیجیتال.۳) انگیزه‌های هویتی: بازتعریف حجاب به‌عنوان یک عنصر مدرن و ارتقای هویت فرهنگی.۴) انگیزه‌های رقابتی: رقابت با سایر بلاگرها و تولید محتوای متمایز برای جلب مخاطب.این یافته‌ها نشان می‌دهند که فضای مجازی در بازتعریف نمادهای دینی و فرهنگی نقش بسزایی دارد. نتایج پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران فرهنگی در تدوین راهکارهایی برای مدیریت این پدیده کمک کند.

مشاهده مقاله

سلوک دیجیتال: بازخوانی مفهوم خلوت و فنا در عصر شبکه های اجتماعی

فیروز فاضلی؛ رکسانا شمسائی

دوره 11، شماره 42 ، تیر 1404، ، صفحه 59-27

https://doi.org/10.22054/nms.2025.89384.1927

چکیده

ظهور و گسترش شبکه‌های اجتماعی، صورت‌های سنتی خلوت و فنا را که ریشه در سلوک عرفانی و تجربه‌ معنوی انسان داشت، دستخوش تحول بنیادین کرده است. در این پژوهش با رویکرد تحلیلی تفسیری و با اتکای بر مبانی عرفان ... بیشتر

نسل جدید و فرایندهای هویت‌یابی (با تأکید بر هویت‌یابی از طریق رسانه‌های اجتماعی)

محمدرضا حسنی؛ فاطمه محمدزاده؛ حمیده محمدزاده

دوره 11، شماره 42 ، تیر 1404، ، صفحه 177-133

https://doi.org/10.22054/nms.2025.80522.1727

چکیده

با ظهور و گسترش رسانه‌های اجتماعی هویت تبدیل به امری تغییرپذیر و چندپاره شده و جامعه و خانواده دیگر تنها منابع تعیین‌کننده نیستند، بنابراین هویت و فرایند هویت‌یابی به‌خصوص در بین جوانان دستخوش دگردیسی ... بیشتر با ظهور و گسترش رسانه‌های اجتماعی هویت تبدیل به امری تغییرپذیر و چندپاره شده و جامعه و خانواده دیگر تنها منابع تعیین‌کننده نیستند، بنابراین هویت و فرایند هویت‌یابی به‌خصوص در بین جوانان دستخوش دگردیسی گسترده‌ای شده است. از اینرو در پژوهش حاضر قصد داریم هویت جوانان و فرایند هویت‌یابی آنها را در نتیجه استفاده از رسانه‌های اجتماعی واکاوی نماییم. پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه عمیق نیمه ساخت‌یافته با 17 نفر از جوانان با روش نمونه‌گیری هدفمند و مصاحبه حضوری وآنلاین انجام شده است. یافته‌های حاصل از مصاحبه‌ها با تکنیک تحلیل مضمون، استخراج و تحلیل شده است که 4 مضمون اصلی: «شکاف ارزش‌ها و باورها»، «رسانه‌ای‌شدن سبک زندگی»، «پروبلماتیک شدن خود»، «دگردیسی تعاملات» و 12 مضمون فرعی: «دگردیسی در عقاید و باورهای دینی»، «دگردیسی در عقاید و باورهای سیاسی»،« عدم علاقه رسانه‌های رسمی داخلی»، «ترندی‌شدن زندگی»، «رسانه محور شدن علاقمندی‌ها و اهداف»، «فرصتی برای آزادی عمل»، «فرصتی برای تغییر خود»، «فرصتی برای خود وانمودسازی»، «فرصتی برای همانندی با خود»، «فرصتی برای همانندی با دیگران»، «شکل‌گیری دوستی‌های سطحی»، «قربانی‌شدن تعاملات رودررو» است. بنابر یافته‌ها نسل جوان، تحت تأثیر رسانه‌ها و مواجه با انبوهی از اطلاعات و اندیشه‌ها، با شیوه‌های متکثر و متنوعی در پاسخ به سؤال «کیستی و چیستی» و فرایند هویت‌یابی خود مواجه هستند و در مقام کنشگری با هویت چندپاره و سیّال به‌دنبال هویت-یابی‌اند.

عوامل موثر بر پذیرش پیام رسان های داخلی توسط کاربران ایرانی

زهرا پورجوپاری؛ سعید ده یادگاری؛ مهدی کاظمی

دوره 11، شماره 42 ، تیر 1404، ، صفحه 207-179

https://doi.org/10.22054/nms.2025.79603.1711

چکیده

این پژوهش باهدف بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش پیام‌رسان‌های داخلی توسط کاربران ایرانی انجام شد. تحقیق ازنظر روش از نوع توصیفی- علی بوده و با استراتژی پیمایش انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کاربران پیام‌رسان‌های ... بیشتر این پژوهش باهدف بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش پیام‌رسان‌های داخلی توسط کاربران ایرانی انجام شد. تحقیق ازنظر روش از نوع توصیفی- علی بوده و با استراتژی پیمایش انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کاربران پیام‌رسان‌های ایرانی تشکیل می‌دادند. به‌منظور جمع‌آوری دادهها از پرسشنامه استاندارد استفاده شد. درنهایت تعداد 388 پرسشنامه به‌صورت آنلاین جمع‌آوری شد و در نرم‌افزارهای SPSS26 و PLS3 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. روایی سازه با استفاده از روایی همگرا و واگرا و پایایی داده‌ها با استفاده از آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی ارزیابی و تأیید شد. یافته‌های این تحقیق نشان داد که اعتماد، تصویر ذهنی و کیفیت سیستم بر راحتی استفاده و سودمندی درک شده تأثیر مثبت دارند. محدودیت دسترسی بر سودمندی درک شده تأثیر منفی و بر راحتی استفاده درک شده تأثیر مثبت دارد. همچنین راحتی استفاده درک شده بر سودمندی درک شده تأثیر مثبت دارد، اما بر نگرش تأثیری ندارد. سودمندی درک شده بر نگرش و نگرش بر پذیرش تأثیر مثبت دارند. نتایج نشان‌ داد که پیام‌رسان‌های ایرانی به‌منظور بهبود پذیرش توسط کاربران باید بر روی برندینگ پیام‌رسان‌ها و آگاهی کاربران تأکید بیشتری کرده و تلاش کنند که سطح پیام‌رسان‌های ایرانی به سطح موردپذیرش بین‌المللی برسانند و همچنین در زمینه بهبود امکانات و کارایی خود نیز تلاش کنند. این تحقیق توانسته شکل جدیدی از مدل‌های TAM را در زمینه پذیرش پیام‌رسان‌های ایرانی با توجه به شرایط کشور ایران ارائه کند.

مروری بر کاربردهای منتخب بلاک‌چین در صنعت رسانه و سرگرمی: رویکرد آینده‌پژوهی

محمد مهدی مولایی؛ صدیقه سخایی

دوره 11، شماره 42 ، تیر 1404، ، صفحه 334-285

https://doi.org/10.22054/nms.2024.80582.1732

چکیده

یکی از فناوری‌های نوظهوری که در دهه گذشته تأثیر زیادی بر سبک زندگی ما داشته است، فناوری بلاک‌چین نام دارد که امکان ایجاد انقلابی در نحوه تجارت و تعامل جامعه را فراهم می‌کند. بلاک‌چین یک پایگاه داده ... بیشتر یکی از فناوری‌های نوظهوری که در دهه گذشته تأثیر زیادی بر سبک زندگی ما داشته است، فناوری بلاک‌چین نام دارد که امکان ایجاد انقلابی در نحوه تجارت و تعامل جامعه را فراهم می‌کند. بلاک‌چین یک پایگاه داده همتا به همتا‌ی توزیع شده است که امکان غیرمتمرکزکردن سیستم‌ها را فراهم، توزیع و ذخیره‌سازی داده‌ها و تراکنش‌ها را تضمین می‌کند. این فناوری پتانسیل زیادی برای توسعه در صنعت رسانه و سرگرمی دارد و می‌توان این صنعت را متحول کند. این تحولات مکانیسم تولید، تضمین محتوا، مدیریت حقوق دیجیتال تا بحث‌های سانسور و امینت کاربر را شامل می‌شود. مطالعات فعلی در مورد این موضوع هنوز در مراحل اولیه است. از جمله مزایایی که می‌توان برای بلاک‌چین توصیف کرد، ایجاد شفافیت، ایجاد بسترهای تسهیل‌سازی مالی، حذف واسطه‌ها، افزایش اعتماد و امنیت، تمرکززدایی و غیرقابل دست‌کاری‌بودن آن است. در این پژوهش، برای شناسایی کاربردهای بلاک‌چین در صنعت رسانه و سرگرمی با رویکرد آینده‌پژوهی از روش پویش محیط استفاده شد. در نتیجه با تحلیل مضامین بدست آمده، دوازده کاربرد بلاکچین در صنعت رسانه و سرگرمی شناسایی شد که شامل این موارد است: 1- مقابله با اخبار جعلی و شایعات؛ 2- حذف ربات‌های تبلیغاتی؛ 3- تضمین گردش آزاد اطلاعات؛ 4- مقابله با سرقت ادبی؛ 5- ارتقای امنیت کاربر؛ 6- تسهیل تأمین مالی جمعی؛ 7- حذف واسطه‌های صنعت رسانه؛ 8- امکان‌پذیری تبادل مالی بین‌المللی؛ 9- احراز هویت مخاطب؛ 10- تحقق ایده‌های متاورسی؛ 11- بستر ایجاد پلتفرم رسانه اجتماعی؛ 12- ارتقای وفاداری مخاطب از طریق توکن هواداری.

تجربه زیسته دختران دهه هشتادی از حضور در شبکه‌های اجتماعی مجازی

فهیمه زارع؛ محمد تقی کرمی

دوره 11، شماره 41 ، اردیبهشت 1404، ، صفحه 40-1

https://doi.org/10.22054/nms.2025.62282.1251

چکیده

پژوهش پیش رو باهدف فهم تجربه زیسته دختران دهه هشتادی از حضور در شبکه‌های اجتماعی مجازی انجام شده است. این دختران از مهم‍ترین گروه‍هایی هستند که به سبب ویژگی‍های دوران نوجوانی بیشترین حضور را در ... بیشتر

تحلیل گفتمان‌های سیاسی مرجع شبکه اجتماعی ایکس پیرامون انتخابات مجلس دوازدهم

محسن گودرزی

دوره 11، شماره 41 ، اردیبهشت 1404، ، صفحه 232-175

https://doi.org/10.22054/nms.2025.79011.1687

چکیده

رسانه‍های اجتماعی نقش برجسته‍ای در ساخت گفتمان‍های مختلف سیاسی دارند. در این میان شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) به‌عنوان یکی از پرمخاطب‍ترین رسانه‍های اجتماعی میدان فعالیت کنشگران سیاسی ... بیشتر رسانه‍های اجتماعی نقش برجسته‍ای در ساخت گفتمان‍های مختلف سیاسی دارند. در این میان شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) به‌عنوان یکی از پرمخاطب‍ترین رسانه‍های اجتماعی میدان فعالیت کنشگران سیاسی مختلف است. این فعالیت در زمان رویدادهای سیاسی نظیر انتخابات مجلس افزایش پیدا می‍کند و عملاً قادر است تا ارزیابی نسبی از نگرش‍های و بینش‍های سیاسی و اجتماعی ارائه دهد. گفتمان‍های مختلف سیاسی از مجموعه این بینش‍ها، نگرش‍ها، دیدگاه‍ها و نقطه‍نظرات سیاسی به وجود می‍آیند. این پژوهش به دنبال شناخت گفتمان‍های سیاسی است که پیرامون دوازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در شبکه اجتماعی ایکس شکل‌گرفته و از مرجعیت برخوردار شده‍اند. برای این منظور شبکه لایک‍های محتواهای انتخاباتی با استفاده از نرم‍افزار گفی ترسیم و متغیر مرجعیت محاسبه شد. سپس تحلیل انتقادی گفتمان‍های مرجع با استفاده از رهیافت فرکلاف انجام شد. یافته‍های پژوهش نشان داد که گفتمان‌های رسمی، اصلاح طلب و میانه رو، اصولگرا، منتقد، اپوزیسیون و سلطنت‍طلب، گفتمان‍های شکل‌گرفته پیرامون انتخابات مجلس بوده است. همچنین تطور گفتمان‍های دارای مرجعیت حداکثری پیرامون انتخابات مجلس از گفتمان رسمی آغاز و به گفتمان انتقادی و غیررسمی ختم می‍شود. شکایت از رواج بی‍اخلاقی و فحاشی؛ ضرورت پرهیز از برچسب‍زنی به کاندیداهای متخصص؛ و لزوم کنشِ سیاسیِ عقلانی ازجمله مؤلفه‌های گفتمان انتقادی بوده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که گفتمان‍های مرجع شبکه ایکس پیرامون انتخابات مجلس در بازه‍های زمانی مختلف همواره از زبان کنایه و طنز استفاده کرده‌اند؛ به نظر می‍رسد این نوع از زبان راهی برای ابراز عقیده با حداقل عواقب ناشی از آن است.

آسیب شناسی نظام رقابت در ساختار رسانه های مجازی ایران

هاتف پوررشیدی؛ مهران صمدی؛ ابراهیم کفشدار طوسی

دوره 11، شماره 41 ، اردیبهشت 1404، ، صفحه 270-233

https://doi.org/10.22054/nms.2025.81090.1740

چکیده

رسانه‌های مجازی، برنامه‌های کاربردی مبتنی بر اینترنت هستند که به کاربران اجازه ایجاد و تبادل تولید محتوا را می‌دهد. دسترسی آزادانه و سهل به این رسانه ها سبب شده است، رقابت جدی برای جلب نظر مخاطبان و ... بیشتر رسانه‌های مجازی، برنامه‌های کاربردی مبتنی بر اینترنت هستند که به کاربران اجازه ایجاد و تبادل تولید محتوا را می‌دهد. دسترسی آزادانه و سهل به این رسانه ها سبب شده است، رقابت جدی برای جلب نظر مخاطبان و کسب درآمد بالا شکل گیرد. این پژوهش با هدف آسیب شناسی نظام رقابت در ساختار رسانه‌های مجازی ایران به انجام رسیده که از لحاظ هدف کاربردی، از لحاظ رویکرد، اکتشافی و از لحاظ نحوه تجزیه و تحلیل داده‌ها، کیفی می‌باشد. به منظور طراحی مدل بر اساس روش نظریه داده بنیاد، گروهی از خبرگان رسانه، اساتید دانشگاه، مدیران اجرایی و مشاوران انتخاب شدند و مورد مصاحبه عمیق قرار گرفتند. روش نمونه‌گیری، هدفمند بود که این فرایند تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و ۱۵ مصاحبه انجام پذیرفت. نتایج تحقیق منجر به طراحی مدل فرایندی آسیب‌های مرتبط با نظام رقابتی در ساختار رسانه‌های مجازی ایران شد و روابط فرضی مدل مورد آزمون و تأیید قرار گرفتند. بر اساس نتایج حاصل، آسیب‌های مرتبط با نظام رقابتی در ساختار رسانه‌های مجازی ایران عبارتند از موانع قانونی (پایدار نبودن قوانین و سیاست‌ها و مشکلات تنظیم‌گری)، مشکلات زیرساختی، فیلترینگ، تجهیزات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری، نقص مدل‌های موجود کسب‌ وکار و مقاومت در برابر پذیرش دیجیتالی شدن . این پژوهش با توجه به ماهیت جهانی رقابت رسانه‌ای، تلاش می‌کند تا ضمن شناسایی آسیب‌های بومی، به درک عمیق‌تر پدیده‌های رقابتی در زمینه رسانه‌های مجازی در بستری ملی و در مقایسه با تجربیات بین‌المللی کمک کند و از این رو، به سیاست‌گذاران و فعالان این حوزه، بینش‌های نوآورانه و جامع‌تری ارائه دهد.

دیالکتیک عاطفی در زیست‌جهان دوگانه: واکاوی الگوهای تعاملی کاربران در فضای مجازی

سیدنورالدین رضوی زاده

دوره 11، شماره 41 ، اردیبهشت 1404، ، صفحه 338-299

https://doi.org/10.22054/nms.2025.83788.1806

چکیده

این پژوهش به مطالعه دیالکتیک عاطفی در زیست‌جهان دوگانه معاصر می‌پردازد و الگوهای تعاملی و تجربیات احساسی کاربران را در تقاطع فضای فیزیکی و دیجیتال واکاوی می‌کند. روش‌شناسی پژوهش از نوع کیفی است و ... بیشتر این پژوهش به مطالعه دیالکتیک عاطفی در زیست‌جهان دوگانه معاصر می‌پردازد و الگوهای تعاملی و تجربیات احساسی کاربران را در تقاطع فضای فیزیکی و دیجیتال واکاوی می‌کند. روش‌شناسی پژوهش از نوع کیفی است و جامعه موردبررسی را کاربران جوان تهرانی (18 تا 35 سال) تشکیل می‌دهند. نمونه‌ها با استفاده از شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. حجم نمونه با ملاک اشباع نظری 15 نفر تعیین گردید. برای گردآوری داده‌ها از شیوه مصاحبه‌ نیمه ساخت‌یافته استفاده گردید و داده‌ها با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمونی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش آشکار می‌سازد که دوگانگی فضای واقعی-مجازی منجر به شکل‌گیری نوعی شکاف عاطفی می‌شود که در آن، تجربیات احساسی در فضای دیجیتال، علی‌رغم سطحی‌تر و گذراتر بودن، تأثیرات ژرفی بر ساختار روان‌شناختی کاربران می‌گذارند. محدودیت‌های ذاتی ارتباطات دیجیتال، مانند فقدان نشانه‌های غیرکلامی و بازنمایی‌های ایده‌آل‌سازی شده، منجر به پیدایش الگوهای متمایزی از مدیریت عاطفی می‌شود که در آن، کاربران به‌طور فعال از راهبردهای متنوع تنظیم هیجان همچون بازسازی شناختی، سرکوب عواطف منفی و انتخاب موقعیت بهره می‌گیرند. این مطالعه با ارائه چارچوبی نظری برای درک پویایی‌های عاطفی در عصر دیجیتال، پیامدهای روان‌شناختی و اجتماعی زیست در فضای دوگانه را تبیین می‌کند و راهکارهایی برای ارتقای کیفیت تعاملات آنلاین، کاهش آسیب‌های روانی-اجتماعی ناشی از شکاف‌های عاطفی و مقایسه‌های اجتماعی در بستر شبکه‌های مجازی پیشنهاد می‌دهد. دستاوردهای این پژوهش می‌تواند در حوزه‌های روان‌شناسی دیجیتال، مطالعات ارتباطی، سیاست‌گذاری‌های فضای مجازی و برنامه‌ریزی‌های فرهنگی کاربرد داشته باشد.

نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی بر عملکرد تحصیلی دانشجویان اقلیم کردستان عراق

بیلال محمد؛ علی اصغر کیا؛ هادی خانیکی

دوره 10، شماره 40 ، دی 1403، ، صفحه 30-1

https://doi.org/10.22054/nms.2025.80612.1729

چکیده

هدف از پژوهش حاضر تبیین نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی بر عملکرد تحصیلی دانشجویان اقلیم کردستان عراق می‍باشد. پژوهش حاضر از جنبه هدف از نوع پژوهش‍‍های کاربردی و ازلحاظ ماهیت توصیفی- همبستگی می‍باشد ... بیشتر هدف از پژوهش حاضر تبیین نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی بر عملکرد تحصیلی دانشجویان اقلیم کردستان عراق می‍باشد. پژوهش حاضر از جنبه هدف از نوع پژوهش‍‍های کاربردی و ازلحاظ ماهیت توصیفی- همبستگی می‍باشد که با استفاده از روش پیمایش انجام شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل دانشجویان مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری اقلیم کردستان عراق می‍باشد. حجم نمونه پژوهش با استفاده از فرمول حجم نمونه کوکران 384 نفر محاسبه گردید و ابزار پژوهش پرسشنامه محقق‍ساخته و مشتمل بر 83 سؤال می‍باشد که اعتبار آن به ترتیب با استفاده از روش اعتبار محتوایی (صوری) و پایایی آن نیز با استفاده از پیش‌آزمون و ضریب آلفای کرنباخ مناسب ارزیابی گردید و با استفاده از روش نمونه‍گیری خوشه‍ای چندمرحله‌ای گردآوری‌شده و با نرم‌افزار spss تحلیل شد. یافته‍های پژوهش نشان داد که تأثیر متغیرهای؛ میزان استفاده از شبکه‍های اجتماعی، اعتیاد به رسانه، وضع تأهل، محتوای رسانه و پایگاه اجتماعی/اقتصادی بر عملکرد تحصیلی دانشجویان معنی‍دار است. همچنین متغیر اعتیاد به رسانه با ضریب رگرسیونی 299/0 دارای بالاترین ضریب رگرسیونی و متغیر مذهب (دین) با ضریب 030/0 دارای ضعیف‍ترین ضریب رگرسیونی بر عملکرد تحصیلی دانشجویان اقلیم کردستان عراق می‍باشند.

سلامت شبکه ای شده: اینستاگرامی شدن سلامت

یوسف خجیر

دوره 10، شماره 40 ، دی 1403، ، صفحه 158-127

https://doi.org/10.22054/nms.2025.82066.1758

چکیده

با توجه به رشد استفاده از اینستاگرام در حوزه سلامت، این پژوهش درصدد شناسایی کارکرد و کژکارکردی استفاده از اینستاگرام در نظام سلامت از دیدگاه نخبگان دانشگاهی و خبرگان است. این پژوهش از نوع کیفی و روش آن ... بیشتر با توجه به رشد استفاده از اینستاگرام در حوزه سلامت، این پژوهش درصدد شناسایی کارکرد و کژکارکردی استفاده از اینستاگرام در نظام سلامت از دیدگاه نخبگان دانشگاهی و خبرگان است. این پژوهش از نوع کیفی و روش آن تحلیل مضمون است. برای گرداوری اطلاعات از مصاحبه نیمه‎ساختاریافته و برای پردازش داده‎ها از کدگذاری کینگ (1998) استفاده شده است. مشارکت‎کنندگان این پژوهش نخبگان دانشگاهی در حوزه ارتباطات سلامت و متخصصان حوزه سلامت بودند. معیار انتخاب نخبگان دانشگاهی تدریس یا پژوهش بیش از 10 سال در حوزه رسانه‎های جدید و ارتباطات سلامت و در حوزه متخصصان نیز پزشکان یا متخصصان حوزه سلامت که از ظرفیت اینستاگرام در فعالیت تخصصی خود به‌صورت حرفه‎ای استفاده می‎کردند، بود. نمونه‎گیری به شیوه هدفمند و درمجموع با 20 نفر مصاحبه شد. نتایج نشان داد، کاربردهای اینستاگرام در ارتقای سلامت کاربران، افزایش سطح دانش و آگاهی افراد در زمینه سلامتی، آگاهی دادن در مورد بیماری‎ها و عوارض و فواید داروها، دسترسی به مطالب پزشکی و سلامتی، برقراری مشاوره و ارتباط آنلاین بین پزشک و بیمار است. از کارکرد‎های منفی استفاده اینستاگرام در بخش سلامت اعتیاد به اینستاگرام، اخبار نادرست و جعلی، خوددرمانی و عدم مراجعه به پزشک، مقاومت در برابر توصیه‌های پزشکی، مبتلا شدن به مشکلات روحی و روانی، اعتماد بیش‌ازحد به مطالب صفحات سلامتی و پزشکی است. همچنین مشارکت‎کنندگان براین باورند که با نظارت و ایجاد صفحات معتبر در حوزه پزشکی و سلامتی، ارائه اطلاعات و مطالب معتبر سلامتی، راهنمایی افراد در زمینه سلامتی، ایجاد اعتماد و دسترسی سریع به اینستاگرام می‎توان به مرجع‎سازی اینستاگرام در حوزه سلامت کمک کرد.

دوره 11 (1404)

دوره 10 (1403)

دوره 9 (1402)

دوره 8 (1401)

دوره 7 (1400)

دوره 6 (1399)

دوره 5 (1398)

دوره 4 (1397)

دوره 3 (1396)

دوره 2 (1395)

دوره 1 (1394)

موضوعات = مطالعات فضای مجازی و شبکه­‌های اجتماعی

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

موضوعات = مطالعات فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی