اعتیاد به شبکه های اجتماعی موبایلی و اثرات فرهنگی و رفتاری ناشی از آن (مورد مطالعه: دانش آموزان دختر دوره متوسطه )

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل

2 استادیار علوم ارتباطات اجتماعی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل( نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه علوم ارتباطات، واحد اردبیل، دانشگاه ازاد اسلامی، اردبیل، ایران.

4 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی

10.22054/nms.2020.26685.346

چکیده

 هدف مقاله حاضر، ارزیابی میزان اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی موبایلی و اثرات فرهنگی و رفتاری ناشی از آن در بین دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه شهرستان اردبیل بود. به همین منظور، 373 دانش‌آموز دختر دوره دوم متوسطه شهرستان اردبیل به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه بود که برای این منظور پرسشنامه‌ای محقق ساخته بر اساس پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (1996)، پرسشنامه انگیزهمطالعه و تحصیل (هارتر، 1980؛ 1981) و پرسشنامه‌های محقق ساخته پایبندی به فرهنگ ملی و نوع پوشش و آرایش مورد استفاده قرار گرفتند. داده‌ها در دو سطح توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که: 41 درصد دختران روستایی و 3/31 درصد دختران شهری در معرض اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی قرار دارند. 9/1 درصد دختران شهری به این شبکه‌ها اعتیاد دارند؛ بین میزان شیوع اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی موبایلی در دانش‌آموزان دختر شهری و روستایی تفاوت معنی‌داری وجود دارد و میزان شیوع اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی موبایلی در بین دانش‌آموزان دختر شهری بیشتر از دانش‌آموزان دختر روستایی است. در نتیجه تعیین گردید که بین میزان اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی موبایلی و انگیزه مطالعه و تحصیل و همچنین پایبندی به فرهنگ ملی در دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه همبستگی معکوس معنی‌داری وجود دارد. اما بین میزان اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی موبایلی و نوع پوشش و آرایش دانش‌آموزان دختر شهری و روستایی رابطه معنی‌داری وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Addiction to Mobile Social Networking and its Cultural and Behavioral Effects

نویسندگان [English]

  • zahra dadras 1
  • Saeid Faramariani 2
  • ali jafari 3
  • gholamhosein biabani 4
1 M.A Student in Communication Sciences, Islamic Azad University, Ardebil Branch
2 Assistant Professor in Communication Sciences. Islamic Azad University, Ardebil Branch
3 Assistant Professor, Department of Communication Sciences, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran.
4 a

کلیدواژه‌ها [English]

  • Addiction to Mobile Social Networking
  • Motivation of Education
  • High School Girls
  • Wearing and Making up Behavior
- امامی ریزی، کبری، (1395)، «تأثیر استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان»، دوماهنامهعلمیپژوهشی،راهبردهایآموزشدرعلومپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله، 9 (3): 213-206.

- حسینی، سید حسن، (1384)، «تحلیل جامعه‌شناختی رابطه اینترنت و اعتیاد به مواد مخدر»، فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 1(3،2)، 17-1.

-خواجه‌نوری، بیژن، علی روحانی و سمیه هاشمی، (1390، ب)، «سبک زندگی و مدیریت بدن»، فصلنامهعلمیپژوهشیزنان، سال دوم، شماره 4، 21-48.

- دیباج نیا، پروین، (1384)، «بررسی مقایسه‌ای خودپنداره دانشجویان سال اول و چهارم دانشکده توانبخشی دانشگاه شهید بهشتی»، پژوهشدرپزشکی، 29(3): 234-231.

- ذکایی، محمد سعید و ولی زاده، وحید، (1388)، «فرهنگ جوانان و تلفن همراه»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، دوره دوم،  شماره 3- شماره پیاپی 7، 152-.119

- رحیمیان، مریم، (1391)، «بررسی آثار موبایل در رفتار دختران 16-30 سال استان سمنان»، فصلنامه دانش انتظامی سمنان، شماره 2(126).

- رسول‌زاده اقدم و دیگران، (1394)، «تحلیل نقش رسانه‌های اجتماعی در گرایش به سبک زندگی نوین در بین جوانان ایرانی»، دوفصلنامهپژوهش‌هایجامعه‌شناسیمعاصر، شمارۀ 9.22-6.

- روحانی، فضیله؛ تاری، سعیده، (1390)، «بررسی میزان اعتیاد به اینترنت و رابطه آن باانگیزه تحصیلی و رشد اجتماعی دانش‌آموزان دوره متوسطه استان مازندران»، فصلنامهفن‌آوریاطلاعاتوارتباطاتدرعلومتربیتی، شمارۀ 2 (2) 52-28.

- زارعیان، داود، (1382)، مبانی کلی ارتباطات جمعی، تهران. انتشارات کارگزار روابط عمومی.

- زیمل، جورج، (1386)، زنومد، ترجمه عباس کاظمی و عبدالله سالاروند، قابل‌دسترس در http://kazemia.persianblog.ir.

- سیف، علی‌اکبر، (1386)، روانشناسیپرورشینوین:روانشناسییادگیریوآموزش (ویرایش ششم)، تهران: انتشارات دوران.

- شکربیگی، عالیه، (1391)، «رسانه، زنان و مناسبات خانواده»، مقاله ارائه‌شده درهایش انجمن جامعه‌شناسی ایران، دانشگاه تهران.

- صیادی، محمدامین؛ فتحی، فریبرز؛ محمدی، میترا، (1393)، «استفاده بی‌رویه از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی و ارتباط آن با سلامت روانی»، مقاله علمی و پژوهشی، سما، نشریهسلامتوتندرستیدرمدارس. 52-28..

- عطادخت، اکبر؛ حمیدی فر، ویدا و محمدی، عیسی، (1392)، «استفاده آسیب‌زا و نـوع کـاربری تلفن همراه در دانش‌آموزان دبیرستانی و رابطه آن با عملکرد تحصیلی و انگیـزش پیشـرفت»، مجله روانشناسی مدرسه، شماره 3.

- کرمشایی، فائزه؛ پناهی، امین؛ صادق نیا، احمد و زیدی، یاسر، (1390)، «بررسی اعتیاد به اینترنت و فضاهای مجازی در بین جوانان و نوجوانان. همایش ملی صنایع فرهنگی و نقش آن در توسعه پایدار»، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه.

- کیامرثی، آذر؛ آریاپوران، سعید، (1394)، «شیوع اعتیاد به اینترنت و رابطۀ آن با تعلل ورزی و پرخاشگری در دانش‌آموزان»، مجلۀروان‌شناسیمدرسه، شماره 4(3): 85-67.

- محسنی تبریزی، علیرضا؛ هاشمی، محمدرضا، (1390)، «تاثیراینترنت بر هویت اجتماعی دانش‌آموزان (مطالعه موردی: دبیرستان‌های شهر اراک در سال 88-87)»، مجلهمطالعاتتوسعهاجتماعیایران، شماره 3(2).

معیدفر، سعید و کرم حبیب پور، کرم و احمد گنجی. (1384) اعتیاد اینترنتی و علل و پیامدهای آن، مجله رسانه، سال 16، شماره 3..

- منطقی، مرتضی، (1387)، تلفن همراه؛ راهنمای والدین در استفاده فرزندان از فن‌آوری‌های ارتباطی جدید، تهران: نشر عابد، چاپ دوم.

- موسوی، سید محمدعلی و همکاران، (1390)، «بررسی تأثیر شبکه‌های مُد روی دانشجویان دختر مطالعه موردی دانشگاه تهران»، فصلنامهتحقیقاتفرهنگی، 4(3): 11.

- نوابخش، مهرداد؛ هاشم نژاد، فاطمه و زاد شم پور، وحید، (1393)، «بررسی آثار اینترنت و موبایل در تغییر هویت جوانان 15-29 سال استان مازندران»، مجلهتخصصیجامعه‌شناسی، سال اول.‌ شمارۀ 2.

- Billieux, J., Van der linden, M., D,Acremont, M., Ceschi, G., & zermatten, A. (2007). Does impulsivity relate to the perceived dependence on and actual use of mobile phone? Applied cognitive psychology, 21(4), 527-537.

-Boyd, D. M., & Ellison, N. B. (2007), “Social network sites: definition, history, and scholarship”, Journal of Computer-Mediated Communication, 13)1(: 210-230.

- Falahi A, Atif K, Elnaffar Y. (2010). International conference on green computing and communications. Proceedings of the IEEE/ACM International Conference on Cyber,Physical and Social Computing (CPSCom 2010); Oct30-Nov 1.

- Fenichel, Michael. (2003). Internet Addiction: "Addictive Behavior, Transference or More? Southern Medical Journal, Vol 92, N. 6, June.

- Fori E. (2016). the effects of social networking sites on the academic performance of the engineering student in the university of Maiduguri,borno state,Nigeria. IJCSI International Journal of Computer Science Issues; 13(1).

-Harter, S. (1981). A new self-report scale of intrinsic versus extrinsic orientation in the classroom: Motivational and informational components. Developmental Psychology, 17(3), 300-312. http://dx. doi.org/10.1037/0012-1649.17.3.300

- Hjarvard S. (2011). The mediatisation of religion: Theorising religion,media and social change. Culture & Religion;12:119–135.

- Ishii, K. (2011). Examining the adverse effects of mobile phone use among Japanese adolescents. Keio Communication Review, 33, 69-83.

-Jesu Kulandairaj, A. (2014). Impact of social media on the life style of youth. International Journal of Technical Research and Applications e-ISSN: 2320-8163, www.ijtra.com Volume-2, Special Issue 8 (Nov-Dec 2014), PP. 22-28

- Kamibeppu, K., & Sugiura, H. (2005). Impact of the mobile phone on junior high school students, friendships in the Tokyo metropolitan area. Cyberpsychology & Behavior,8(2), 121-130.

- Kirschner PA, Karpinski A C. (2010) Face book and academic performance. Comput Hum Behav. 26(6):37-45.

-Krejcie, R. V. and Mrgan, D. W. (1970). Derermining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement. 1970, 30, 607-610.

- Lee, J, Lee H. (2010). “The Computer- Mediated Communication Network: Exploring the Linkage between the Online Community and Social Capital”, New Media and So.; (5): 12.

-Lim, Jin-Sook and et al. (2004). A Learning System for Internet Addiction Prevention, Proceedings of the IEEE International Conference on Advanced Learning Technologies (ICALT’04).

-Lewis K, Kaufman J, Gonzalez M, Wimmer A, Chrisis N. Social Networks Tastes, Ties, and Time.Soc Network. 2008;30(4):330- 42.

- Madaiah M, Seshaiyenger C, Suresh P, Munipapanna S, Sonnappa S. (2016). Study to assess the effects of social networking sttes on medical college students. Int J Med Publ Health. 3(5). 1204-1208.

- Omoush, A., Saleh, K., Yaseen, S.G. et al.) 2012(.The impact of Arabcultural values on online social networking: the case of Facebook. Computers in Human Behavior; 28:2387–2399.

- Pempek, ­T., & et al. (2009), “College students' social networking experiences on Facebook”, Journal of Applied Developmental Psychology, 30: 227–238.

- Riley, K. (2004). Reforming for democratic schooling: learning for the future not yearning for the post. In John Macbeath&LejfMoos.Democratic learning: The challenge to school effectiveness. New York: Routledge Falmer.

-Seder P, Oishi S. Ethnic/racial Homogeneity in College Students' Facebook Friendship Networks andSubjective Well-being. J Res Pers. 2009;43(3):438

-Widyanto, L., Mc Murran M. (2004).The psychometric properties of the internet addiction test. Cyberpsychol Behav, 450-443, (4)7.

- Young, K. S. (1998). Internet Addiction: The emergence of a new clinical disorder. CyberPsychology & Behavior, 1(3), 237-244.

- Young, K.S. (1996). Addictive use of the internet: A case that breaks the stereotype Psychological Reports.

- Young,S.D.; Shakiba, M.S.; Kwok, J. B.A.; and Montazeri, M.S. (2014). The Influence of Social Networking Technologies on Female Religious Veil-Wearing Behavior in Iran. Cyberpsychology, behavior, and social networking Volume 17, Number 5, 2014 ª Mary Ann Liebert, Inc. DOI: 10.1089/Cyber. 2013. 0338.

- Zokaee, M.; Katibi, F. (2010). Relationship of Presence in cyberspace and modern identity, research in young Iranian internet users. Journal of Social Sciences; (33): 34-7.