مطالعات رسانه‌های نوین - مقالات آماده انتشار

طراحی مدل پلتفرمی اتاق خبر برای رسانه‌های داخلی (سازمان‌های مطبوعاتی)

جواد دلیری؛ محمد سلطانی فر؛ علی اکبر فرهنگی؛ هادی خانیکی

دوره 8، شماره 32 ، دی 1401، ، صفحه 435-385

https://doi.org/10.22054/nms.2022.63918.1284

چکیده

در این مقاله یک مدل مطلوب برای رسانه‌های داخلی (سازمان های مطبوعاتی)ایران طراحی و اراِئه شده است.در این پژوهش، با توجه به ماهیت اکتشافی پژوهش از روش گراندد تئوری یا نظریه داده بنیاد استفاده شد. شیوه اجراء ... بیشتر

نقش شبکه اجتماعی (اینستاگرام ) برشکل گیری هویت شهروندی(مورد مطالعه شهروندان ، شهر اصفهان)

نجمه کریمیان طالخونچه؛ نفیسه صدر ارحامی؛ اکرم حمیدیان؛ فرحناز مصطفوی کهنگی

دوره 9، شماره 33 ، خرداد 1402، ، صفحه 492-455

https://doi.org/10.22054/nms.2022.67251.1382

چکیده

امروزه مفهوم شهروندی به عنوان یکی از مفاهیم دنیای مدرن هدایت‌گر تعاملات پایدار انسانی است هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی تأثیر استفاده از شبکه اجتماعی اینستاگرام بر هویت شهروندی، شهروندان اصفهان بود ... بیشتر امروزه مفهوم شهروندی به عنوان یکی از مفاهیم دنیای مدرن هدایت‌گر تعاملات پایدار انسانی است هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی تأثیر استفاده از شبکه اجتماعی اینستاگرام بر هویت شهروندی، شهروندان اصفهان بود پژوهش از جهت هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی و از حیث ارتباط بین متغیرهای ازنوع همبستگی است. جامعه آماری ، شامل تمامی شهروندان شهر اصفهان که در سال 1400 کاربر اینستاگرام، بودند که تعداد384 نفر به روش نمونه گیری خوشه ایی تصادفی از این جامعه انتخاب شدند . ابزار سنجش شامل پرسشنامه هویت شهروندی صدر ارحامی و همکاران(1396) و پرسشنامه استفاده از اینستاگرام عموزاده(1395) که در این پژوهش 5 فرضیه مورد سنجش قرار گرفت . به منظور بررسی فرضیه‌های تحقیق از آمار استنباطی شامل ضریب همبستگی پیرسون، معادلات ساختاری با نرم افزار SPSS25 استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که بین استفاده از شبکه اجتماعی اینستاگرام و برخورداری از حقوق شهروندی رابطه معنادار وجود دارد . همچنین استفاده از شبکه اجتماعی اینستاگرام بر هویت مایی به طرز معناداری دارای تاثیر مثبت می باشد و استفاده از شبکه اجتماعی اینستاگرام بر تعهد مدنی با سطح اطمینان 95 درصد دارای اثر مثبت است. بنابراین بین استفاده از شبکه اجتماعی اینستاگرام و هویت شهروندی با سطح اطمینان 95 درصد رابطه معنادار وجود دارد .

نقش شبکه های اجتماعی مجازی در روابط زوج‌های مراجعه کننده به دادگاه خانواده

فرید احمدراد؛ محسن جدیدی؛ محمدباقر صابری زفرقندی؛ سمانه السادات سرکشیکیان

دوره 9، شماره 35 ، آبان 1402، ، صفحه 510-475

https://doi.org/10.22054/nms.2023.68821.1419

چکیده

شبکه‌های اجتماعی مجازی با روند انفجار اطلاعاتی که در پیش گرفته اند، بیشترین شباهت را به جامعه انسانی پیدا کرده و تبدیل به عامل مهم و تاثیر گذاری در روابط زوج‌ها شده است. هدف پژوهش حاضر شناسایی نقش فضای ... بیشتر شبکه‌های اجتماعی مجازی با روند انفجار اطلاعاتی که در پیش گرفته اند، بیشترین شباهت را به جامعه انسانی پیدا کرده و تبدیل به عامل مهم و تاثیر گذاری در روابط زوج‌ها شده است. هدف پژوهش حاضر شناسایی نقش فضای اجتماعی مجازی در روابط زوج‌های مراجعه کننده به دادگاه خانواده، خصوصاً تاثیر آن بر کارکرد خانواده و سلامت روان آنها بود. پژوهش حاضر در زمره‌ی پژوهش‌های کیفی بود و جهت تحلیل اطلاعات از سه نوع کدگزاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد. جامعه آماری مطالعه‌ی حاضر شامل زوج‌های مراجعه‌کننده به دادگاه‌های خانواده بود، که به ‌صورت هدفمند نمونه‌گیری شدند و مورد مصاحبه قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در مطالعه‌ی حاضر مصاحبه‌ی ساختمند و نیمه ساختمند بود. از تحلیل مصاحبه‌های صورت گرفته ۲۰۷ کد باز به دست آمد که در این میان 8 تم اصلی برای بیان تجارب زیسته‌ی مصاحبه شونده‌ها استخراج‌شدند که شامل: «اعتیاد به اینترنت»، «پوشاندن خلا احساسی و ذهنی» و ... بود. ماحصل مطالعه نشان داد که فضای اجتماعی-مجازی در فرآیند جامعه‌پذیری و جامعه‌پذیری ‌مجدد زوج‌ها نقش مهمی را ایفا می-کنند؛ که در کنار سایر عوامل، موجب تثبیت نگرش‌ها و تفکرات مختلف شده و همچنین تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر سلامت روان آن‌ها می‌گذارند. ماحصل‌کلام می‌توان نتیجه گرفت استفاده بی‌رویه از رسانه ها به خصوص فضای مجازی اجتماعی، می تواند آغازگر آسیب‌های متعددی از جمله وابستگی مفرط به فناوری، جدایی و احساس تنهایی، اعتیاد اینترنتی، افسردگی و احساس بی حوصلگی، روانی، جسمی، اقتصادی و... در زوج‌ها شود.

لبه تیغ کژکارکرد خبری در فضای مجازی: روایت جوانان شهر یزد از شیوع شایعه در فضای مجازی

سیدحسام قبله زاده؛ سیدعلیرضا افشانی؛ حسین اسلامی

دوره 8، شماره 32 ، دی 1401، ، صفحه 450-419

https://doi.org/10.22054/nms.2022.57213.1096

چکیده

شایعه و تأثیر آن بر زندگی اجتماعی انسان‌ها همواره مورد توجه و مهم بوده است. در سالیان اخبر و با گسترش فضای مجازی، شرایط برای انتشار شایعه، تسهیل شده است. پژوهش حاضر به واکاوی روایت جوانان شهر یزد از شیوع ... بیشتر

نقش کپی رایت در دسترسی همگانی به اطلاعات؛ محدود سازی یا سالم سازی

محمد هادی میرشمسی

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 1-26

https://doi.org/10.22054/nms.2020.56568.1077

چکیده

حقوق مالکیت ادبی و هنری (کپی‌رایت) در راستای حمایت از مؤلفان و هنرمندان از یک‌سو و حمایت از حقوق جامعه (منافع عمومی) از سویی دیگر، به مؤلفان و هنرمندان حقوق انحصاری اعطا می‌کند. مؤلف می‌تواند به استناد ... بیشتر حقوق مالکیت ادبی و هنری (کپی‌رایت) در راستای حمایت از مؤلفان و هنرمندان از یک‌سو و حمایت از حقوق جامعه (منافع عمومی) از سویی دیگر، به مؤلفان و هنرمندان حقوق انحصاری اعطا می‌کند. مؤلف می‌تواند به استناد داشتن این حقوق در مدتی موقت، از تجاری‌سازی اثر خود کسب درآمد نموده (حق مادی) و نام خود را به‌عنوان پدیدآورنده برای همیشه در تاریخ و فرهنگ بشریت ثبت نماید. (حق معنوی). یکی از مصادیق حقوق جامعه، حق دسترسی به اطلاعات در راستای آموزش و ارتقای کیفیت زندگی است. در نگاه اول به نظر می‌رسد که کپی‌رایت و حق انحصاری مؤلف، محدودکنندۀ این حق جامعه باشد، اما با نگاهی به مبانی مالکیت فکری به‌طور عام و مالکیت ادبی و هنری به‌طور خاص و همچنین بررسی دقیق مقررات ملی و بین‌المللی چنین نتیجه می‌شود که نه‌تنها این حق انحصاری، تأمین‌کننده سلامت و اصالت اطلاعات و محصولات فرهنگی بوده و از این‌جهت با منافع جامعه همسو است، بلکه محدودیت‌ها و استثناهای وارد بر آن نیز مانع نقش محدودسازی کپی‌رایت در دسترسی عموم به اطلاعات می‌شود. علاوه بر این پیش‌بینی حق معنوی برای مؤلف، اصالت و سلامت اطلاعات را در پی داشته و موجب برخورداری جامعه از اطلاعات اصیل و با منبع و منشأ مشخص و معتبر می‌شود. در این خصوص مفاد ماده 19 لایحه حمایت از مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط و ماده‌های 2 و 2 مکرر کنوانسیون برن در دو سطح ملی و بین‌المللی قابل‌توجه است.

تبیین چالش‌های قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات از منظر اساتید ارتباطات و اصحاب رسانه

محدثه یعقوبی؛ محمد سلطانی فر؛ علی جعفری؛ جعفر سلمان زاده

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 27-55

https://doi.org/10.22054/nms.2020.53887.1010

چکیده

هدف از این مقاله، تبیین چالش‌های قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در ایران و ارزیابی آن با شرایط حاکم بر جامعه حاضر در ایران است. پرسش این است که آیا در شرایط فعلی جامعه ایرانی، قانون حق دسترسی آزاد ... بیشتر

راهبردهای ارتقاء دیپلماسی دیجیتال ج.ا.ا در دوران پسابرجام

احمد امین فرد

دوره 7، شماره 26 ، مرداد 1400، ، صفحه 28-1

https://doi.org/10.22054/nms.2021.30326.432

چکیده

ابزارهای ارتباطی نوین در بستر فضای مجازی و دیجیتال در قرن 21 در شکل‌دهی به افکار عمومی و ذهنیت‌ها، تأثیر به سزایی دارند. هدف این تحقیق، راهبردهای مطلوب ارتقاء دیپلماسی دیجیتال ج.ا.ا در دوران پسابرجام ... بیشتر

پیش‌بینی وابستگی به شبکه‌های اجتماعی تلفن همراه از طریق اهداف استفاده از شبکه‌ها (پژوهشی در میان دانشجویان دانشگاه های منطقه 9 کشور)

سیده عذرا میرکاظمی؛ سمانه راستگو؛ فرشته احمدآبادی

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 57-84

https://doi.org/10.22054/nms.2020.45930.815

چکیده

پژوهش حاضر به پیش‌بینی میزان وابستگی به شبکه‌های اجتماعی تلفن همراه از طریق اهداف استفاده از این شبکه‌ها در میان دانشجویان دانشگاه‌های منطقۀ 9 کشور پرداخته‌ است. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و ... بیشتر

الگوهای سبک زندگی ترویجی شبکه های ماهواره ای فارسی زبان مورد مطالعاتی : شبکه های من و تو و جم

سید محمد مهدی زاده طالشی؛ سید محمد رضا خوشرو

دوره 7، شماره 26 ، مرداد 1400، ، صفحه 68-29

https://doi.org/10.22054/nms.2021.63143.1265

چکیده

رسانه ها، بویژه شبکه های تلویزیونی در قالب برنامه های متعدد مخصوصا سریال های تلویزیونی همواره درصدد هستند تا الگوهای مختلف سبک زندگی را ترویج نمایند. در این تحقیق، شبکه‌های ماهواره ای من و تو و جم به ... بیشتر رسانه ها، بویژه شبکه های تلویزیونی در قالب برنامه های متعدد مخصوصا سریال های تلویزیونی همواره درصدد هستند تا الگوهای مختلف سبک زندگی را ترویج نمایند. در این تحقیق، شبکه‌های ماهواره ای من و تو و جم به عنوان مهم‌ترین شبکه‌ها با کارکرد ترویج سبک زندگی انتخاب و با روش تحلیل محتوای کمی و با بهره گیری از آزمون کای اسکوئر الگوی ارائه شده در آنها تحلیل شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد، در شبکه‌های مورد مطالعه، در قلمرو موضوعی فرد و خانواده، فرهنگی، اجتماعی و دینی شبکه «من و تو» به ترتیب با فراوانی 300، 1103، 256 و 38 بیشتر از شبکه جم به به تولید و پخش برنامه پرداخته است. شبکه‌های مورد بررسی بیشترین تولیدات خود را به حوزه فرهنگی و کمترین را به حوزه دینی اختصاص داده‌اند. به طوری که «الگوی خرید و مصرف» و «اوقات فراغت» از مولفه های سبک زندگی در حوزه فرهنگی، به ترتیب دارای بالاترین درصد فراوانی هستند و مقوله ی «پوشش و آرایش» دارای بالاترین میزان فراوانی است. در قلمرو موضوعات فرهنگی مولفه‌های تنوع طلبی، سرگرمی و تفریح بیش از دیگر مولفه‌های سبک زندگی در امر برنامه سازی دارای اهمیت است. این برنامه ها به ارائه الگوهای مدرن غربی در مدیریت خرید و مصرف فرد و جامعه با تاکید بر اشاعه نوع و میزان پوشش و آرایش، تشویق و ترغیب مخاطبان (به ویژه زنان) به عریانی و پوشش‌های نیمه عریان می پردازند که نشان دهنده تلاش این شبکه ها برای اشاعه عریانی در جامعه ایران به عنوان الگوی صحیح سبک زندگی است.

تحولات مفهومی در حوزه "شبکه های اجتماعی": یک فراتحلیل از نوع علم سنجی

عبدالحسین کلانتری؛ عباس قنبری باغستان

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 85-112

https://doi.org/10.22054/nms.2020.43619.777

چکیده

هدف این مقاله مطالعه سیر تحولات مفهومی در حوزه «شبکه‌های اجتماعی» در دو دهه اخیر با هدف ترسیم یک نمای کلی از وضعیت «شبکه‌های اجتماعی» در جهان است تا بتوان از نتایج آن برای توسعه و تحقیق در ... بیشتر هدف این مقاله مطالعه سیر تحولات مفهومی در حوزه «شبکه‌های اجتماعی» در دو دهه اخیر با هدف ترسیم یک نمای کلی از وضعیت «شبکه‌های اجتماعی» در جهان است تا بتوان از نتایج آن برای توسعه و تحقیق در این زمینه در داخل کشور بهره برد. روش تحقیق مورد استفاده فرا تحلیل از نوع «علم‌سنجی» می‌باشد. جامعه آماری، کلیه اسناد علمی نمایه‌سازی شده در پایگاه استنادی «وب. آو. ساینس» بوده که طی بازه زمانی 1970 تا 2019 و با کلیدواژه «شبکه‌های اجتماعی» منتشر شده‌اند. برای نمایش تحول مفهومی، ابتدا کلیه تولیدات علمی بر اساس فراوانی آنها به سه بازه: 1- 2005 تا 2011، 2- 2012 تا 2015 و 3- 2016 تا 2019 طبقه‌بندی و برای نمایش آنها از نرم‌افزار «وس ویوور» استفاده شد. تحلیل مضمون دوره‌های مختلف نشان می‌دهد که تحقیقات در موضوع شبکه‌های اجتماعی از تمرکز بر ابعاد فنی و تکنولوژیکی (2005 تا 2011)، به سمت بررسی تأثیرات جانبی آن نظیر حوزه‌های آموزش، سلامت و حکمرانی (2011 تا 2015) و از آنجا به موضوعات مدیریت اطلاعات و اخبار جعلی (2016 تا 2019) حرکت کرده است. به علاوه، نتایج نشان می‌دهند که کشورهای آمریکا، انگلستان، چین و استرالیا بالاترین تولیدات را در این زمینه داشته و ایران در رده 45 جهان قرار دارد. نتایج این تحقیق همچنین ورود معنادار (به‌خصوص بعد از 2015) کشورهایی نظیر: قطر، بحرین، اردن، امارات، مراکش، پاکستان، قزاقستان، تایلند، مالزی و اندونزی به شبکه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی تولید علم در این موضوع را نشان می‌دهند.

چشم‌انداز بازی‌های رایانه‌ای ایرانی

علیرضا رزازی فر؛ علیرضا خوشنویس؛ فاطمه نعمتی

دوره 7، شماره 26 ، مرداد 1400، ، صفحه 94-69

https://doi.org/10.22054/nms.2021.45462.803

چکیده

این مقاله در پی آن است که در پرتو نظریه‌های رسانه‌های دیجیتال نگاهی به آینده بازی‌های دیجیتال در ایران داشته باشد. بازی‌های رایانه‌ای به عنوان یک رسانه جدید (دیجیتال) واجد برخی از اصول هستند و در روند ... بیشتر

ارائه الگوی پژوهش مجازی در حرفه‌های یاورانه مبتنی بر ضوابط اخلاقی

آسیه شریعتمدار

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 113-140

https://doi.org/10.22054/nms.2020.45479.804

چکیده

دسترسی به نمونه مناسب و جلب همکاری مشارکت‌کنندگان در پژوهش‌های رشته‌های یاورانه که با مسائل عمیق افراد سروکار دارند، موضوعی حساس است. بر این اساس روان‌شناسان روزبه‌روز بیشتر برای مصاحبه، به اینترنت ... بیشتر دسترسی به نمونه مناسب و جلب همکاری مشارکت‌کنندگان در پژوهش‌های رشته‌های یاورانه که با مسائل عمیق افراد سروکار دارند، موضوعی حساس است. بر این اساس روان‌شناسان روزبه‌روز بیشتر برای مصاحبه، به اینترنت به‌عنوان رسانه رو می‌آورند. هدف از این پژوهش ارائه الگوی پژوهش مجازی در حرفه‌های یاورانه مبتنی بر ضوابط اخلاقی است. روش پژوهش کیفی و از نوع تحلیل مضمون است. جامعه مورد مطالعه متون مربوط به اخلاق پژوهش و مقالاتی که در مورد پژوهش در فضای مجازی نوشته ‌شده و نمونه شامل مقالاتی بود که در بازه زمانی 20 سال اخیر به چاپ رسیده‌اند. تحلیل تا اشباع داده‌ها ادامه یافت و سپس با ترکیب مضامین، الگوی اخلاقی پژوهش مجازی بر مبنای 7 مؤلفه ارائه شد: آماده‌سازی محقق (پرورش نگرش مثبت به پژوهش مجازی، شناخت امکانات پیام‌رسان‌های فوری، آماده‌سازی سؤالات، دعوت اولیه از مشارکت‌کننده، تنظیم وقت)، آموزش رویه‌های مصاحبه به محقق (نوشتاری بودن مصاحبه و ویژگی‌های آن، مصاحبه هم‌زمان جهت خودانگیختگی، مرور پاسخ‌های مشارکت‌کننده در زمان نوشتن پاسخ بعدی وی)، برقراری رابطه حسنه (بیان هدف، اصول رازداری، کسب رضایت آگاهانه)، ارائه اطلاعات اولیه به مشارکت‌کنندگان (بیان اهداف و حقوق، نحوه رویارویی با هیجانات ناراحت‌کننده، تأکید بر رازداری)، آموزش رویه‌ها به مشارکت‌کنندگان (تأکید بر مصاحبه هم‌زمان، تأکید بر داوطلبانه بودن مصاحبه و عدم تحمیل)، ثبت و ذخیره‌سازی داده‌ها (انتقال گفتگو به فایل ورد، ویرایش فایل، مطالعه مکرر آن) و گزارش تحقیق (قرار دادن رمز برای گفتگوها، تغییر اطلاعات هویتی مشارکت‌کننده پیش از گزارش نهایی). با رعایت ضوابط اخلاقی ذکرشده، پژوهش مجازی روشی مفید و مقرون‌به‌صرفه در حرفه‌های یاورانه است.

بازنمایی مفهوم عشق در کارتون‌های کلاسیک: نشانه‌شناسی کارتون‌های سیندرلا و بابالنگ‌دراز

مجید فولادیان؛ مهدیه عظیمی نیا؛ زینب فیاض پارسا

دوره 7، شماره 26 ، مرداد 1400، ، صفحه 130-95

https://doi.org/10.22054/nms.2021.53104.995

چکیده

عشق رمانتیک که محصول مدرن جهان غرب است، به‌تدریج وارد کشور ایران شده است و دغدغة کنونی و اصلی نسل جوان امروز شناخته می‌شود. یکی از مؤثرین عوامل تأثیرگذار بر اهمیت عشق بین نسل جوان امروزی، نوع کارتون‌های ... بیشتر عشق رمانتیک که محصول مدرن جهان غرب است، به‌تدریج وارد کشور ایران شده است و دغدغة کنونی و اصلی نسل جوان امروز شناخته می‌شود. یکی از مؤثرین عوامل تأثیرگذار بر اهمیت عشق بین نسل جوان امروزی، نوع کارتون‌های پخش‌شده در زمان کودکی آن‌هاست. کارتون‌ها یکی از برنامه‌های بسیار تأثیرگذار بر شکل‌دهی علایق، ارزش‌ها و الگوهای برتر در ذهن کودکان و در طول زندگی آن‌ها هستند؛ براین‌اساس، هدف از نگارش این مقاله، بازنمایی مفهوم عشق در کارتون‌های مورد علاقة دانشجویان کارشناسی دانشگاه فردوسی مشهد بوده است. در این پژوهش پرسشنامه‌ای برای انتخاب کارتون‌ها به دانشجویان داده شد. پس از اینکه دو کارتون بابالنگ‌دراز و سیندرلا به‌عنوان کارتون‌های مورد علاقة دانشجویان مشخص شدند، با استفاده از رویکرد تحلیل محتوا و نشانه‌شناسی جان فیسک تحلیل شدند. نتایج مهم پژوهش نشان داد که بازنمایی در این دو کارتون از نوع بازنمایی اجتماعی است. در این دو کارتون، مفهوم عشق محوریت اصلی داستان است. بازنمایی مفهوم عشق در این دو کارتون از نوع بازنمایی اجتماعی و به دو صورت «عشق در یک نگاه و لحظه» و «دوستی و شناخت تدریجی برای رسیدن به کمال عشق یعنی ازدواج» نشان داده شده است. از مهمترین مباحث مطرحشده در این دو کارتون، نقش حمایتگری و تمکن مالی یک پسر برای دختری است که در سـطح اجـتماعی و اقتصادی پایینتر از پسر قرار گرفته است و آن پسر بهعنوان فرشتة نجات و رهـایی دختر از مشکـلات و سختـیهای گذشته زندگی، بهطور برجسته به تصویر کشیده شده است.

بررسی کیفی احساس امنیت آنلاین کاربران شبکه های اجتماعی

راضیه ذاکری هامانه؛ منصوره اعظم آزاده؛ مریم قاضی نژاد؛ سوسن باستانی

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 141-178

https://doi.org/10.22054/nms.2020.42506.741

چکیده

بررسی کیفی احساس امنیت آنلاین کاربران شبکه‌های اجتماعی راضیه ذاکری ‌هامانه* ، منصوره اعظم ‌آزاده**مریم قاضی‌نژاد*** ، سوسن باستانی****تاریخ دریافت: 15/2/1398 تاریخ پذیرش: 20/6/1398 چکیدهپرداختن ... بیشتر بررسی کیفی احساس امنیت آنلاین کاربران شبکه‌های اجتماعی راضیه ذاکری ‌هامانه* ، منصوره اعظم ‌آزاده**مریم قاضی‌نژاد*** ، سوسن باستانی****تاریخ دریافت: 15/2/1398 تاریخ پذیرش: 20/6/1398 چکیدهپرداختن به مفهوم امنیت به‌عنوان یکی از مقولات مهم اجتماعی، از الزامات آکادمیک و ضروریات مدیریت جامعه محسوب شده و نیاز به وجود احساس امنیت و آرامش خاطر در فعالیت‌های روزمره اینترنتی ازجمله دوست‌یابی، گپ‌زنی آنلاین، مبادله اطلاعات، اشتراک‌گذاری و دادوستد مالی، ضرورت مطالعه علمی تخصصی این مقوله را مضاعف می‌نماید. این پژوهش کیفی با هدف مطالعه احساس امنیت آنلاین کاربران ایرانیِ شبکه‌های اجتماعی در بازه زمانی مهر 1396 تا دی 1397 با روش تثلیث انجام شد. یافته‌های تحقیق با بهره‌گیری از مطالعات اسنادی، مصاحبه عمیق با خبرگان و کاربران فعال، تکنیک گروه متمرکز و تحلیل محتوای مراجعات سایبری کاربران و مصاحبه مطبوعاتی مسئولان بدست آمد. نتایج مطالعه حکایت از کشف 66 گزاره در 5 حوزۀ اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و حقوقی و 11 مقولۀ تبادلات مالی، فرصت‌های شغلی، عقاید سیاسی، توان ملی، اصول اخلاقی، هنجارهای فرهنگی، باورهای دینی، عواطف و احساسات، روابط خانوادگی، حریم خصوصی و حقوق شهروندی دارد. احساس امنیت آنلاین کاربران ایرانی، اگرچه با مصادیق متفاوتی از امنیت آفلاین بروز و نمود می‌یابد اما تحت تأثیر روابط دولت-شهروند در فضای واقعی جامعه است.

زندگی و زمانه زنان ایرانی در اینستاگرام: تحلیل ایدئولوژیک عکس‌های زنان در شبکه اجتماعی اینستاگرام

اعظم راودراد؛ میترا شمسی

دوره 7، شماره 26 ، مرداد 1400، ، صفحه 170-131

https://doi.org/10.22054/nms.2021.35786.593

چکیده

پژوهش حاضر به واکاوی پیام‎های بصری‎ای می‎پردازد که زنان ایرانی در شبکه اجتماعی اینستاگرام به‌اشتراک گذاشته ‎اند، با این هدف که دریابیم آنها چگونه خود را در این شبکه بازنمایی می‎کنند. این واکاوی، ... بیشتر پژوهش حاضر به واکاوی پیام‎های بصری‎ای می‎پردازد که زنان ایرانی در شبکه اجتماعی اینستاگرام به‌اشتراک گذاشته ‎اند، با این هدف که دریابیم آنها چگونه خود را در این شبکه بازنمایی می‎کنند. این واکاوی، بر اساس تحلیل ایدئولوژیکِ «جان بِرجر» صورت گرفته‌است و در آن، هر تصویر، گزارشی از این موضوع نگریسته شده که یک زن هویت فردی و اجتماعی خود را چگونه می‏‌بیند، تعریف می‏کند و نشان می‏‌دهد. در این پژوهش، پس از معرفی کاربران و ارزیابی فضای کلی تصاویرشان، چند نمونه عکس هر کاربر تحلیل شده‌است. در جمع‏‌بندی تصاویر کاربران کوشیده‌ایم رابطه تصاویر با گفتما‎ن‎های موجود درباره زنان مشخص شود. بر اساس یافته‎های پژوهش، برخی از تصاویر زنان بر نوعی مقاومت در برابر فشارهای اجتماعیِ تبدیل شدن به زنی هنجارمند دلالت دارد که آن را می‎توان نشانی از بازاندیشی در هویت تعریف‌شده زن و ساخت و بازنمایی هویت بر اساس انتخاب کاربران دانست. تحلیل بیشتر تصاویر نشان می‎دهد زنان در روایت بصری زندگی خود، با بازنمایی خود بر اساس هنجارها و ارزش‎های رایج جامعه، به تقویت ارزش‏های هژمونیک نظام فرهنگی‎ مردسالارانه‌ای می‎پردازند که در آن بالیده‏اند. آنها دست به کنش‎‏های روایی بصری می‎زنند که موقعیت زنانگی را آن‌طور تعریف می‏کند که جامعه مطلوب می‌داند!

شناسایی ابعاد زندگی اجتماعی شهروندان متأثر از فضای مجازی (یک پژوهش آمیخته)

مریم پورجمشیدی؛ اکبر مومنی راد؛ افشین افضلی

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 179-211

https://doi.org/10.22054/nms.2020.45484.805

چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد زندگی اجتماعی شهروندان و تأثیرپذیری آنها از فضای مجازی و با روش آمیخته متولی اکتشافی انجام شد. مشارکت‌کنندگان بخش شامل صاحب‌نظران استان همدان در حوزۀ مسائل اجتماعی بودند ... بیشتر

مفهوم سازی ژورنالیسم غوطه وری

فرید محمدی؛ سیدوحید عقیلی؛ محمد جواد (مجید) رضاییان

دوره 7، شماره 26 ، مرداد 1400، ، صفحه 208-171

https://doi.org/10.22054/nms.2021.54310.1025

چکیده

اصطلاح ژورنالیسم غوطه‌وری اولین بار توسط نانی دولاپنا و همکارانش در سال ۲۰۱۰ بیان شد و به معنای « تولید خبر به شکلی که مخاطب بتواند رویدادها یا موقعیت توصیف شده در داستان خبری را به صورت اول-شخص تجربه ... بیشتر اصطلاح ژورنالیسم غوطه‌وری اولین بار توسط نانی دولاپنا و همکارانش در سال ۲۰۱۰ بیان شد و به معنای « تولید خبر به شکلی که مخاطب بتواند رویدادها یا موقعیت توصیف شده در داستان خبری را به صورت اول-شخص تجربه کند» به کار گرفته شد. با توجه به اینکه تعداد زیادی از سازمان‌های خبری اروپایی و آمریکایی مانند سی‌ان‌ان، یورونیوز، بی-بی‌سی، نیویورک تایمز، راشاتودی، گاردین، فاکس و غیره روایت‌های خود را به صورت واقعیت مجازی منتشر می‌کنند، شناخت و به‌کارگیری این شیوه جدید روایتگری برای رسانه-های داخلی که تاکنون به این موضوع نپرداخته‌اند حائز اهمیت است. ژورنالیسم غوطه‌وری در ابتدای راه خود قرار دارد و هنوز چارچوب نظری جامع برای توصیف این شیوه ژورنالیسم وجود ندارد، به همین سبب این مقاله با استفاده از روش کیفی مصاحبه عمیق با هجده کارشناس ژورنالیسم غوطه‌وری و سپس تحلیل نتایج با کمک تکنیک مقایسه دائمی داده‌ها به دنبال مفهوم‌سازی ژورنالیسم غوطه‌وری است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد هدف ژورنالیسم غوطه‌وری تجربه حقایق، افزایش جنبه‌های احساسی، کیفیت نمایش بالا، به کارگیری بدن و تجربه اول-شخص است. ضرورت استفاده از ژورنالیسم غوطه‌وری دسترسی ویژه، از میان بردن فاصله، روایتگری مکان‌مند، حضور و تجسم و در نهایت اراده و محوریت کاربر است. ژانرهای مناسب برای ارائه شامل رویدادهای زنده، خبرهای واقعیت مجازی و مستندهای واقعیت مجازی است. و در پایان وظایف ژورنالیست‌ها شامل پایبندی به اصول اخلاقی، تضمین کیفیت محتوا، یادگیری مهارتهای جدید و اقناع مخاطبان است.

تنوع‌‏پذیری جوک‏های فارسی تلگرامی قبل و بعد از محدود سازی استفاده کاربران از این پیام رسان در ایران

محمد علی طالبی؛ خلیل میرزایی؛ سید محمد صادق مهدوی

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 213-246

https://doi.org/10.22054/nms.2020.37534.630

چکیده

رسانه‌ها و همپای آن فناوری‌های نوین همواره در تغییر ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی یک جامعه تأثیرگذارند. در این میان طنز و شوخ‌طبعی به‌صورت عام و در بین انواع آن، جوک‌ها به‌عنوان بخشی از خرده‌فرهنگ ... بیشتر رسانه‌ها و همپای آن فناوری‌های نوین همواره در تغییر ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی یک جامعه تأثیرگذارند. در این میان طنز و شوخ‌طبعی به‌صورت عام و در بین انواع آن، جوک‌ها به‌عنوان بخشی از خرده‌فرهنگ جامعه می‌توانند در روند تغییرات اجتماعی اثرگذار باشند. با گسترش فضای مجازی و پیام‌رسان‌های متعدد از جمله تلگرام، این فضا با توجه به ظرفیت‌ها، تعاملات چشم‌گیر و کنش متقابلی بین محیط اجتماعی و خروجی‌های آن برقرار کرده است. در این بین سیاست‌های محدودسازی فضای مجازی و اعمال نوعی از خشونت نمادین، تغییراتی در کنش جوک‌گویی ایجاد نموده است. این مقاله با روش ترکیبی انجام ‌شده است. در بخش کمّی تحلیل عامل اکتشافی در خصوص بررسی نمونه‌های موردسنجش توسط صاحب‌نظران و در بخش کیفی با روش مردم‌نگاری درون‌شبکه‌ای به مقایسه جوک‌های مختلف در فضای مجازی در دو بازه قبل و بعد از محدودسازی تلگرام پرداخته است و در پایان، این جوک‌ها با استفاده از فرا نظریه ریمون بودون و نظریة خشونت نمادین پیر بوردیو مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. بر اساس نتایج محدودسازی نه‌تنها از شدت جوک‌ها و اثرگذاری آن‌ها نکاسته است بلکه باعث بیان بیشتر جوک‌های سیاه به‌خصوص در مقوله جنسیتی و کاهش جوک‌های سفید با هدف خنده صرف شده است. همچنین چالش‌های ارتباطی و دسترسی منجر به تغییر شکل این جوک‌ها از حالت تصویری به نوشتاری شده است.

بازنمایی شرقِ فرودست و غربِ فرادست در بازی‌های دیجیتال: نمونه‌پژوهی ندای‌وظیفه

اکبر نصرالهی کاسمانی؛ فرزانه شریفی

دوره 7، شماره 26 ، مرداد 1400، ، صفحه 238-209

https://doi.org/10.22054/nms.2021.34540.551

چکیده

پس از حادثه 11 سپتامبر، موج گسترده‌ای در رسانه‌های دنیا مبنی بر بازنمایی غیرواقعی از شرق و مسلمانان ایجاد شد. در این میان، بازی‌های دیجیتال ازجمله رسانه‌هایی بودند که هم‌زمان با ورود به عصر جدیدِ بازنمایی، ... بیشتر پس از حادثه 11 سپتامبر، موج گسترده‌ای در رسانه‌های دنیا مبنی بر بازنمایی غیرواقعی از شرق و مسلمانان ایجاد شد. در این میان، بازی‌های دیجیتال ازجمله رسانه‌هایی بودند که هم‌زمان با ورود به عصر جدیدِ بازنمایی، شرق را به‌عنوان یک غیریت به مخاطبان در سراسر جهان معرفی کردند. سوال اصلی پژوهش حاضر این است که شرق به‌عنوان یک سوژه، چگونه در رسانه بازی بازنمایی شده است؟ ازاین‌رو، به مطالعه مهم‌ترین بازی‌های بازنمایی‌کننده شرق که مبتنی بر یک روایت واقعی از جنگ‌های دو دهه اخیر آمریکا در منطقه خاورمیانه بوده‌اند، پرداختیم تا نحوه بازنمایی شرق را در این بازی واکاوی نماییم. برای این منظور، بازی‌های انتخاب‌شده به‌صورت پیوسته و به مدت 120 ساعت بازی شدند و از بازی‌ها، فیلم ضبط شد. با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی سه عنوان بازی از مجموعه بازی‌های ندای وظیفه با عنوان «جنگاوری مدرن»، «جنگاوری مدرن 2» و «جنگاوری مدرن 3» تحلیل شدند و مهم‌ترین ابعاد بازنمایی شرق به همراه ویژگی‌های آن استخراج شد. ندای وظیفه با 1. سوءبازنمایی سیاسی-نظامی، 2. سوءبازنمایی فرهنگی، 3. سوءبازنمایی دینی (اسلام‌هراسی)، 4.سوءبازنمایی نژادی، 5. استیلای فرهنگی بر شرق و 6. استیلای سیاسی-نظامی بر شرق، به بازنمایی منفی از این سوژه پرداخته است.

سناریوهای محتمل خبر صداوسیما در فضای رسانه ای نوین

هادی البرزی دعوتی؛ اکبر نصرالهی کاسمانی؛ علی اکبر فرهنگی

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 247-280

https://doi.org/10.22054/nms.2020.31853.474

چکیده

در این مقاله با استفاده از روش دلفی و تحلیل نظرات مشارکت‌کنندگان در پژوهش از بین 30 روند اصلی در سه حوزه تغییرات فناوری، تغییرات مخاطب و تغییرات محتوای خبر عدم قطعیت‌های کلیدی خبر در 5 سال آینده شناسایی ... بیشتر

بررسی تفاوت‌‌های جنسیتی و سنی در کاربرد ایموجی‌ و علل ترجیح آن‌ بر ایموتیکان میان کاربران ایرانی

رضا کاظمیان

دوره 7، شماره 26 ، مرداد 1400، ، صفحه 266-239

https://doi.org/10.22054/nms.2021.50985.933

چکیده

کاربرد روزافزون ایموجی‌ها در میان کاربران پلتفرم‌های آنلاین و تفاوت‌های رفتاری در بکارگیری آن‌ها باعث شده تا هدف پژوهش حاضر نیز بررسی تفاوت رفتاری بکارگیری ایموجی‌ها و عوامل دخیل در نحوه‌ی بکارگیری ... بیشتر کاربرد روزافزون ایموجی‌ها در میان کاربران پلتفرم‌های آنلاین و تفاوت‌های رفتاری در بکارگیری آن‌ها باعث شده تا هدف پژوهش حاضر نیز بررسی تفاوت رفتاری بکارگیری ایموجی‌ها و عوامل دخیل در نحوه‌ی بکارگیری آن‌ها باشد. این پژوهش با هدف بررسی تفاوت‌های سنی و جنسیتی در کاربرد ایموجی‌ها توسط کاربران اینترنتی ایرانی کار خود را آغاز نمود. داده‌های مورد نیاز این پژوهش به وسیله‌ی گوگل فرم‌ از کاربران ایرانی بدست آمد و سپس تحلیل‌های آماری لازم بر رو داده‌ها انجام پذیرفت. بررسی‌های انجام شده در قالب الگوی سمپیترو (2020) نشان داد که ایموجی‌ها به دلایل بیانی، کاربردی و زیباشناختی‌ نسبت به ایموتیکان‌ها از محبوبیت بیشتری نزد ایرانیان برخوردار هستند. این مطالعه همچنین در قالب الگوی چن و دیگران (2018) مشخص نمود که زنان به میزان قابل توجهی نسبت به مردان از ایموجی‌ها بیشتر استفاده می‌کنند و براساس تحلیل‌های احساسات، همانند زندگی واقعی در فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی نیز عواطف و احساسات خود را آشکارا ابراز می‌کنند. در خصوص رابطه‌ی کاربرد ایموجی‌ها و سن نیز داده‌های موجود نشان می‌دهد که رابطه‌ای معکوس میان سن و میزان بکارگیری ایموجی‌ها حاکم است. در همین راستا اینگونه به نظر می‌ر‌سد که جوانان بر خلاف زندگی واقعی، در فضای مجازی نسبت به بزرگسالان و میانسالان به مراتب بیشتر از ایموجی‌های منفی استفاده می‌کنند.

مفهوم شناسی فناوری شهروندی

محمدحسین ملک‌نژاد یزدی؛ مهدی ثنائی

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 281-302

https://doi.org/10.22054/nms.2020.56332.1069

چکیده

ورود حکمرانی به عرصه دیجیتال فرصت‌های جدیدی را پدید آورده است و پاسخ به برخی از سوالات بنیادین حکمرانی را نیز با چالش‌هایی همراه کرده است مخصوصا سوالاتی از جنس رابطه مردم و حاکمیت. امروزه و با گسترش ... بیشتر ورود حکمرانی به عرصه دیجیتال فرصت‌های جدیدی را پدید آورده است و پاسخ به برخی از سوالات بنیادین حکمرانی را نیز با چالش‌هایی همراه کرده است مخصوصا سوالاتی از جنس رابطه مردم و حاکمیت. امروزه و با گسترش پرسرعت فناوری اطلاعات دیگر استفاده از مردم تنها در راهپیمایی و انتخابات خلاصه نمی‌شود و شهروندان قدرت بیشتری برای تاثیر در حکمرانی دارند.فناوری شهروندی به این موضوع می‌پردازد که چطور در عصر دیجیتال حکمرانی را با کمک مردم انجام دهیم.فن‌آوری شهروندی با دولت الکترونیک، مشارکت عمومی، و نوآوری باز در حکمرانی همپوشانی‌ دارد. فن‌آوری شهروندی به استفاده از داده‌ی باز توسط افرادی خارج از حکومت که به توسعه ابزارهایی مبتنی بر فناوری اطلاعات برای رفع نیازهای عمومی می‌پردازند اطلاق می‌شود. این تعریف طیف زیادی از ابزارهای دیجیتال را شامل شده و بر این أساس دسته‌بندی‌های مختلفی صورت پذیرفته است. برای نگاه جامع الابعاد نسبت به فناوری شهروندی لازم است که تعاریف این موضوع مورد ارزیابی قرار گرفته و اقسام گوناگون آن شناسایی شود. هم‌چنین بررسی چالش‌های این موضوع می‌تواند به ما در راه‌اندازی و توسعه کمک شایانی نماید. در مقاله حاضر تلاش می‌شود ابعاد این موضوع مورد بحث و بررسی قرار گرفته و از دل آن به مفهوم شناسی فناوری شهروندی استخراج گردد.

رابطه بین میزان استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی و تغییر در ابعاد سرمایه اجتماعی دانشجویان مورد مطالعه:دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی

محمد مهدی فرقانی؛ شهریار قلی زاده گللو

دوره 7، شماره 26 ، مرداد 1400، ، صفحه 294-267

https://doi.org/10.22054/nms.2021.18846.697

چکیده

چکیدههدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه بین میزان استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی و تغییر در ابعاد سرمایه اجتماعی دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی است که در سال تحصیلی 98-97 در این دانشگاه مشغول به تحصیل بوده ... بیشتر

تحلیل و دسته بندی رفتار کاربران به یک طنزاینستاگرامی در بحران کرونا

مرتضی امیدیان

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1399، ، صفحه 303-329

https://doi.org/10.22054/nms.2020.51219.943

چکیده

رسانه‌های نوظهور از جمله اینستاگرام نقش مهمی بر زندگی فردی و روابط اجتماعی ما دارند. در گرماگرم مقابله با ویروس کرونا و لزوم استمرار فعالیت‌های آموزشی از طریق شبکه‌های اجتماعی بار دیگر یک طنز در رابطه ... بیشتر رسانه‌های نوظهور از جمله اینستاگرام نقش مهمی بر زندگی فردی و روابط اجتماعی ما دارند. در گرماگرم مقابله با ویروس کرونا و لزوم استمرار فعالیت‌های آموزشی از طریق شبکه‌های اجتماعی بار دیگر یک طنز در رابطه با فعالیت یک معلم باسابقه در یک صفحه اینستاگرام، منبعی برای خبرسازی شد. این مقاله ضمن تحلیل واکنش کاربران این صفحه و دو صفحه که در واکنش به این طنز توجه کاربران را به خود جلب کرده بود، تلاش کرده است تا علل روانشناختی این نوع واکنش‌ها و انواع واکنش‌ها را شناسایی کند. روش به کار گرفته شده در این پژوهش روش کیفی از نوع تحلیل روانشناختی گفتمان است. به این منظور 90 گفتگو به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند از سه صفحه اینستاگرام در رابطه با موضوع مورد پژوهش انتخاب و به‌منظور استخراج کدها و مقوله‌ها مورد تحلیل قرار گرفتند. پس از تحلیل داده‌ها از 90 گفتگو 102 عبارت مستقل و بدون تکرار انتخاب گردید. از این 102 عبارت با توجه به مضمون گفتار، 32 کد آزاد استخراج شد که در 7 گروه دسته‌بندی شدند. سپس با توجه به نظریه‌ها و پژوهش‌های مشابه به تحلیل روانشناختی علل انتخاب نوع واکنش اقدام شد. در این رابطه 7 نوع واکنش موافق، مخالف، بی‌خبر، بی‌تفاوت، کم‌اهمیت، فرصت‌طلب و درگیری کلامی شدید شناسایی و علل روانشناختی این نوع واکنش‌ها در قالب نیازهای روانشاختی و هویت اجتماعی مورد بحث قرار گرفت.

دیپلماسی رسانه ای در شبکه اجتماعی توییتر

سیدرضا نقیب السادات؛ فاطمه عودلاجانی

دوره 7، شماره 26 ، مرداد 1400، ، صفحه 324-295

https://doi.org/10.22054/nms.2021.49542.903

چکیده

این پژوهش با هدف شناخت «ساختار دیپلماسی رسانه ای وزرای امور خارجه ایران و آمریکا در شبکه ی اجتماعی توییتر» به تحلیل محتوای صفحات توییتر این دو وزیر پرداخته است.ظهور فناوری های نوین ارتباطی موجب ... بیشتر این پژوهش با هدف شناخت «ساختار دیپلماسی رسانه ای وزرای امور خارجه ایران و آمریکا در شبکه ی اجتماعی توییتر» به تحلیل محتوای صفحات توییتر این دو وزیر پرداخته است.ظهور فناوری های نوین ارتباطی موجب تغییر و تحول در عرصه سیاست شده است به نحوی که شبکه های اجتماعی نظیر توییتر، فیسبوک و اینستاگرام با نقش آفرینی در عرصه ی سیاست جایگاه مهمی را در دیپلماسی رسانه ای کسب کرده اند. در این پژوهش ، از روش تحلیل محتوا با دو تکنیک مقوله‌ای و ارزیابی استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش نیز مجموع توییت های صفحات توییتر وزرای امور خارجه ایران و آمریکا در سال های 2016 تا 2019 میلادی است. نتایج پژوهش نشان می دهد، دیپلماسی رسانه ای این دو کشور دارای وجوه متفاوتی می باشد. ایران از طریق دیپلماسی رسانه ای خود در تلاش است تا هرچه بیشتر بر پایبندی خود به تعهدات بین المللی نظیر برجام تاکید نماید و از سوی دیگر به بدعهدی و عدم پایبندی آمریکا به تعهدات اشاره دارد. دیپلماسی رسانه ای آمریکا در تقابل با ایران قرار دارد. آمریکا در تلاش است تا ایران را به عنوان یکی از اصلی ترین حامیان تروریسم معرفی نماید و تمامی اقدامات ایران را نیز بی ثبات کننده ی خاورمیانه جلوه دهد. با توجه به نکات مطرح شده می توان گفت آمریکا درصدد است تا از طریق تلاش های وزرای امور خارجه خود در شبکه ی توییتر، ایران را به عنوان کشوری حامی تروریسم و بی ثبات کننده ی خاورمیانه بازنمایی نماید.

دوره 11 (1404)

دوره 10 (1403)

دوره 9 (1402)

دوره 8 (1401)

دوره 7 (1400)

دوره 6 (1399)

دوره 5 (1398)

دوره 4 (1397)

دوره 3 (1396)

دوره 2 (1395)

دوره 1 (1394)

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده