شناسایی ابعاد زندگی اجتماعی شهروندان متأثر از فضای مجازی (یک پژوهش آمیخته)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

10.22054/nms.2020.45484.805

چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد زندگی اجتماعی شهروندان و تأثیرپذیری آنها از فضای مجازی در استان همدان انجام شد. روش پژوهش حاضر آمیخته از نوع طرح اکتشافی متوالی می‌باشد. مشارکت کنندگان بخش کیفی شامل صاحبنظران استان همدان در حوزه‌ی مسائل اجتماعی بود که از بین آنها 10 نفر و همچنین متون نظری مربوط به پژوهش که از بین آنها 7کتاب، 131مقاله، و 10پایان نامه به صورت هدفمند انتخاب شدند. جامعه مورد مطالعه در بخش کمی نیز شهروندان استان همدان است که از این جامعه، 400 نفر به شیوه تصادفی طبقه-ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه محقق ساخته و مصاحبه نیمه ساختارمند استفاده شد. روایی پرسشنامه با نظر متخصصان و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و روایی سازه آن از طریق تحلیل عاملی تأییدی بدست آمد. نتایج در بخش کیفی 6 مقوله شامل امنیت و سلامت اجتماعی؛ آگاهی‌های شهروندی؛ تقابل سنت و مدرنیته، اخلاق اجتماعی؛ مشارکت اجتماعی؛ و مسئولیت پذیری اجتماعی را حاصل گردید. در بخش کمی نیز نتایج نشان داد بیشترین استفاده‌ از فضای مجازی از نظر کمیت به منظور تفریح و سرگرمی و کمترین آن فعالیت‌های تجاری و اقتصادی است. از نظر نوع استفاده نیز ابتدا ارتباط و به ترتیب بعد از آن سرگرمی، یادگیری و فعالیت‌های تجاری و اقتصادی است. همچنین تأثیر فضای مجازی بر سه مقوله از مسائل اجتماعی شامل امنیت و سلامت اجتماعی؛ آگاهی‌های شهروندی؛ و تقابل سنت و مدرنیته، منفی؛ اما بر سه مقوله‌ی دیگر شامل اخلاق اجتماعی؛ مشارکت اجتماعی؛ و مسئولیت پذیری اجتماعی مثبت بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying the Dimensions of Social Life of Citizens Affected by Cyberspace   (A mixed study)

نویسندگان [English]

  • maryam pourjamshidi 1
  • akbar momeni rad 2
  • Afshin Afzali 1
1 Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran.
2 Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities, Bu-Ali Sina University, Iran.
چکیده [English]

The purpose of this study was to identify the dimensions of social life of citizens and their impact on cyberspace in Hamadan province. The method of the present study is a mixed-type consecutive exploration design. Qualitative participants included experts in Hamadan province in the field of social issues, among whom 10 were selected as well as theoretical research related literature among which 7 books, 131 articles, and 10 theses were selected purposefully. The study population in the quantitative section includes the citizens of Hamadan province, from which 400 people were selected by stratified random sampling. A researcher-made questionnaire and semi-structured interview were used for data collection. The validity of the questionnaire was confirmed by experts and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha coefficient and its construct validity through confirmatory factor analysis. The results were obtained in the qualitative section of 6 categories including social security and health, citizenship awareness, contrasting tradition and modernity, social ethics, social participation, and social responsibility. In the quantitative part, the results also showed that the largest use of cyberspace is in terms of quantity for entertainment and the least is commercial and economic activities. In terms of usage, communication is first and then entertainment, learning, and business activities, respectively. Also, the impact of cyberspace was negative on three categories of social issues including social security and health; citizen awareness; and the contrast between tradition and modernity

کلیدواژه‌ها [English]

  • cyberspace
  • Citizens
  • Social life
  • Social networks
  • Internet