تحلیل جامعه‌شناختی فرهنگ اعتماد در فضای مجازی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه کاشان

2 دانشجوی کارشناس ارشد دانشگاه شاهد.

چکیده

چکیده
بررسیِ امکان شکل‌گیری فرهنگ اعتماد در فضای مجازی آن‌هم با توجه به ساختار و ویژگی‌های ساختاری‌ای فضا هدفِ اصلیِ پژوهشِ حاضر بوده است. در تناسب با موضوع تحقیق از نظریه اعتماد اجتماعی زتومپکا و نیز هندرسون به‌عنوان چارچوبِ تئوریک پژوهش حاضر استفاده‌شده و بر اساس ادبیات نظری و تجربی تحقیق، تعدادی فرضیات تدوین و دریک جامعه نمونه در آذرماه 1391 و در شهر اسلامشهر موردبررسی و سنجش قرار گرفت. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه مراجعین به کافی‌نت‌های شهر اسلام‌شهر واقع در استان تهران بوده و از آن میان، نمونه‌ای با حجم 383 نفر و به کمک فرمول نمونه‌گیری کوکران محاسبه، و با شیوه نمونه‌گیری دو مرحله‌ای تصادفی و سهمیه‌ای متناسب انتخاب شدند. برخی از نتایج عمده تحقیق به شرح زیر است:
نتایج این پژوهش نشان داد که فرهنگ اعتماد در فضای مجازی شکل‌گرفته و وجود دارد هرچند میزان فرهنگ اعتمادی که در فضای مجازی شکل‌گرفته است در حد " متوسط رو به پایین" قرار دارد.
نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که میان ساختار فضای مجازی و فرهنگ اعتماد یک رابطه مستقیم و در سطح متوسط وجود دارد. و در همین راستا، ساختار فضای مجازی رابطه قویی‌تری را با "بُعد ذهنیِ" فرهنگ اعتماد نشان می‌دهد تا "بُعدِ عینی" آن.
همچنین مشخص گردید که در محیط‌های تعاملی اینترنتی میزان فرهنگ اعتماد تفاوت معناداری با یکدیگر نشان می‌دهد، به‌گونه‌ای که بالاترین میزان فرهنگ اعتماد به ترتیب در محیط تعاملی فیس‌بوک و سپس ایمیل و نهایتاً در محیط بازی و سرگرمی شکل گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sociological Analysis of Trust Culture in Cyber Space

نویسندگان [English]

  • Seyyed Kamaloddin Mousavi 1
  • Masoumeh Asadnedjad Ahmadabadi 2
1 Assistant Professor of sociology, University of Kashan
2 M.A.student in sociology, shahed university
چکیده [English]

The present study aims to investigate the possibility of creation of trust culture in cyber space regarding its structural properties. We used the theory of social trust by Piotr Sztompka and Handerson as the theoretical
framework of the study. The study was conducted in the city of Islamshahr in December 2012. The statistical population included all the people who went to an internet café in the cityfrom whom 383 people were chosen as the sample. The results indicate that trust culture has been formed in the cyber space, however at a lower average level compared to the physical world. The results also show a direct relation between the structure of cyber space and the formed trust culture. The structure of cyber space showed a stronger relation with the mental dimension of trust culture rather than its objective dimension. Different cyber space environments showed different levels of trust culture. Facebook showed the strongest trust culture and emails and
game environments came in second and third level. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Trust Culture
  • Cyber Space Structure
  • Interactive Cyber Space
  • Virtual Environment
منابع
-  بیکر ترز آل. (1386)، نحوه انجام تحقیقات اجتماعی، هوشنگ نایبی، چاپ دوم، تهران، نی.
دواس، دی ای. (1376)، پیمایش در تحقیقات اجتماعی، هوشنگ نایبی، تهران، نی.
-  زتومپکا، پیوتر. (1384)، اعتماد نظریه جامعه‌شناختی، فاطمه گلابی، تبریز، ستوده.
-  زتومپکا، پیوتر. (1386)، اعتماد نظریه جامعه‌شناختی، غلامرضا غفاری، تهران، شیرازه.
-  شارون، جوئل. (1388)، ده پرسش از دیدگاه جامعه‌شناسی، من. چهر صبوری، چاپ هفتم، تهران، نی.
-  گیدنز، آنتونی. (1377)، پیامدهای مدرنیته، محسن ثلاثی، تهران، مرکز.
-  گیدنز، آنتونی. (1378)، تجدد و تشخص، ناصر موفقیان، تهران، نی..
-  گلابی، فاطمه. (1389)، مطالعه اعتماد اجتماعی در شهر تبریز با تأکید بر رویکرد نسلی، رساله دکترای جامعه‌شناسی دانشگاه تهران.
-  کمالی، افسانه. (1383)، مطالعه تطبیقی اعتماد اجتماعی در دو حوزه فرهنگ و سیاست با تأکید بر سازمان‌های تخصصی، رساله دکترای جامعه‌شناسی دانشگاه تهران.
-  حدادی، فریده. (1390)، بررسی رابطه میان سرمایه اجتماعی در جهان واقعی و جهان مجازی، با تأکید بر جوانان 15-25 ساله مراجعه‌کننده به کافی‌نت‌های شهر اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه شاهد.
-  دهقان، علیرضا؛ نیکبخش، مرسده. (1385)، مطالعه شیوه رفتار افراد در محیط مجازی: شکل‌گیری روابط صمیمانه در اتاق‌های گپ زنی اینترنت، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات 2(6).
-  عبداللهیان، حمید؛ رضا نیا، آوا. (1387)، خود و اظهار خود در فضای مجازی؛ مطالعه موردی کاربران سایت کلوپ دات‌کام، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 4 (13).
-  موسوی، سید کمال‌الدین؛ حدادی، فریده. (1390)، تحلیل مقایسه‌ای سرمایه اجتماعی در جهان واقعی و جهان مجازی، با تأکید بر جوانان 15-25 ساله مراجعه‌کننده به کافی‌نت‌های شهر اصفهان، مجله جهانی رسانه، 6 (2).
-  موسوی، سید کمال‌الدین. (1389)، قدرت اجتماعی موبایل. تهران: بهینه.
 
-  Clayden J. S. (2007). The Development of Trust in Virtual Teams: An Exploratory, Examination of Communication technologies, A Dissertation Presented in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree Doctor of Philosophy, Capella University.
-  Henderson S. &Gilding M. (2004). I’ve Never Clicked this Much with Anyone in My Life:trust and Hyperpersonal Comunication in Online Friendships, In New Media & Society, Vol 6, 4, pp:487-506
-  Hitsch, G., Hortacsu A., Ariely D. (2005). What Makes You Click: an Empirical Analysis of Online Dating. –USA: University of Chicago, Department of Economics. Retrived from.
-  Sztompka,P. (1998). Trust, Distrust and The Paradox of Democracy, In European Journal of Social Theory, 1 (19), pp:19-32.
Zornoza A., Orengo V., Penarroja S. (2009). Relational Capital in Virtual Teams: The Role Played by Trust, Social Science Information, Vol48-no2, pp:257-281.